Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 22 februari 2013
Auteur:
Functie: Teamleider / studieadviseur
Organisatie: Hogeschool Utrecht - Centrum voor Natuur & Techniek


Waarom een technische post-hbo-opleiding?

Een technische post-hbo-opleiding is nuttig voor bedrijven en noodzakelijk voor u.

Cliché 1: De wereld verandert.


Een cliché, maar daarom niet minder waar. Sterker: de wereld verandert steeds sneller.
Gebouw van de Hogeschool Utrecht

1) Veranderende arbeidsparticipatie

Steeds meer stemmen gaan op om het ontslagrecht te hervormen. Als deze hervormingen worden doorgezet wordt de verantwoordelijkheid voor arbeidsparticipatie meer bij de werknemer gelegd. Los van het politieke klimaat is er een groeiende groep mensen die ervoor kiest als ZZP'er aan het arbeidsproces deel te nemen. Uw fitheid ten opzichte van het arbeidsproces wordt hiermee essentieel. En last but not least, door het verhogen van de pensioenleeftijd wordt u geacht deze kennismarathon langer vol te houden.

2) Toenemende globalisering

Accelerator is de door bedrijfseconomische principes gedreven wens (must) arbeid daar plaats te laten vinden waar het het meest rendabel is. Vaak betekent dit dat productie in lage loonlanden plaatsvindt. In onze Westerse samenleving verschuift de focus naar onder andere dienstverlening, logistiek en onderzoek. Ook kleinschaliger vervaardiging van high-tech producten op mkb-niveau is kansrijk. De gebruikte technieken zijn aan snelle veranderingen onderhevig. Multinationals die hun productie elders hebben ondergebracht, houden hun hoofdvestiging vaak in Nederland.

3) Kortere kennishalveringstijd

De kennishalveringstijd is het aantal jaar waarmee kennis de helft van zijn waarde verliest. Critici zullen betogen dat Alkmaar nog steeds in Noord-Holland ligt en dat de stelling van Pythagoras de afgelopen eeuwen ook niet veranderd is. Waar! Maar kunt u er geld mee verdienen? Immers, elke smartphone brengt u met gemak naar elk adres in Nederland en wanneer heeft u tijdens uw werk voor het laatst Pythagoras toegepast?

Deze veranderingen binnen de samenleving leggen een geheel nieuwe claim op het gewenste kennisniveau en aard van de kennis. De vraag naar hoogopgeleide kenniswerkers neemt toe. Deze vraag wordt versterkt door de uitstroom van de babyboomers uit ons arbeidsproces.

4) Verandering vraagt om aanpassingsvermogen

Het gaat om het aanpassingsvermogen aan nieuwe situaties, zowel van bedrijven als van individuen. Hoe zorgt u als bedrijf en individu dat u 'fit' bent? En, hoe blijft u fit?


Cliché 2: Kennis is macht.


Bedrijven die investeren in kennis hebben de sleutel tot succes gevonden. Investeren in kennisontwikkeling, maar ook in kennisbehoud en kenniscirculatie. De gedachte dat het behalen van een startkwalificatie waarop de werknemer gedurende zijn gehele arbeidsparticipatie kan teren genoeg is, is sinds de jaren tachtig langzaam maar zeker aan het afbrokkelen. Dit is tegenwoordig echt een achterhaalde gedachte.


'Een leven lang leren' als slogan deed zijn intrede begin jaren negentig. Noodzakelijk voor de kenniseconomie die Nederland wil zijn en blijven. Het idee is dat voor het 'fit for use' blijven van medewerkers, zij zich zullen moeten blijven ontwikkelen. Met het veranderende arbeidslandschap stijgt de vraag om ontwikkeling van personen in herkenbare en erkende eindkwalificaties weer te geven.


Participatie in het arbeidsproces zorgt ook voor ontwikkeling in de vorm van ervaring. Ideaal is om niet pas na geruime werkervaring te meten welke competenties zijn verworven en daarop voort te borduren, maar vooraf een ontwikkelplan te maken.
Binnen zo'n ontwikkelplan maken bedrijf, medewerker en opleidingsinstituut samen een inventarisatie welke erkende kwalificaties behaald moeten worden. Maar niet voordat het doel bepaald is! Ook dient de vraag beantwoord te worden welke competenties ontwikkeld gaan worden in de werkomgeving, welke door het volgen van onderwijs en welke competenties de medewerker in zijn privéleven gaat ontwikkelen. Periodiek moet geëvalueerd worden of het doel nog valide is, en kunnen de behaalde competenties worden gemeten.


Ook na het behalen van een erkende kwalificatie zal de fitheid gemeten moeten blijven. Immers, ook kennis moet je blijven onderhouden. Nieuwe wet- en regelgeving, normen, methodes en technieken doen hun intrede. Zo is Centrum voor Natuur & Techniek gestart met het kenniscontract op het gebied van Maintenance. Hiermee kunnen oud-cursisten hun kennis eenvoudig up to date houden.
Binnen veel bedrijven ontbreekt het aan een integraal plan om kenniscirculatie te borgen. Aan hogescholen verbonden instituten kunnen daarbij helpen.
Bij veel bedrijven wordt een dag of vijf per jaar in trainingen geïnvesteerd. Rekening houdend met de topprestaties die verwacht worden van moderne kenniswerkers is dit een schamele investering, vaak nog niet genoeg om de aanwezige kennis te onderhouden en zeker geen recept voor een toekomstbestendige, innoverende en daarmee concurrerende organisatie.


Een goede aanpak is om vanuit de visie een plan te maken welke toekomstige kennis en kunde binnen de organisatie nodig is. En op basis hiervan invulling te geven aan een opleidingsplan. Voor organisaties blijven bedrijfsgerichte opleidingen noodzakelijk. Deze zouden echter veel meer vanuit rendement oogpunt ingericht moeten worden. Alleen dan wordt een training / opleiding een bijdrage aan de winst, in plaats van een kostenpost.


Vanuit het individu bestaat een soortgelijke vraag: hoe zorgt u ervoor dat u over de juiste kennis en kunde beschikt om ook in de toekomst uw (veranderende) functie te blijven uitoefenen? Of, hoe kunt u de juiste kennis verwerven voor een andere functie? Met andere woorden: hoe blijft u fit?
De achtergrond waartegen een dergelijke vraag gesteld dient te worden is: herkennen en erkennen andere werkgevers de opgedane kennis en kunde? Dit is voor de kenniswerker, die naar alle waarschijnlijkheid niet tot zijn pensioen bij hetzelfde bedrijf blijft, een cruciale vraag.

Naast het civiele effect van de opleiding is het goed na te denken over de gewenste vervolgstap. Het volgen van een opleiding is geen doel, maar een middel. Een opleiding waarbij u slechts de eindstreep behaalt, is een mooie toevoeging op uw CV. Maar biedt het u ook toegang tot vervolgopleidingen? Mobiliteit vraagt om weegbare, meetbare kwalificaties met een civiel effect en toegang tot vervolgtrajecten.

Mobiliteit is niet (alleen) gericht op outplacement, maar is tevens een zeer geschikt middel om werknemers te boeien en te binden en zodoende high potentials te behouden. Zodat de 'Quest for the best' die zal ontstaan door vergrijzing en toenemende mobiliteit voor u als werkgever geen reden voor paniek hoeft te zijn. Door groeimogelijkheden (interne mobiliteit) naar uitdagende functies of andere en uitdagende projecten (die weer meer kennis vragen) worden medewerkers verleid. Een perspectief biedende opleiding is een beloning, geen straf.

Door het continu bijhouden van state of the art kennis binnen uw vakgebied kunt u meester worden in uw vak. Door creativiteit en door geleerd te hebben hoe te leren heeft de snelheid van de ontwikkelingen geen invloed (meer) op uw prestaties. Hierdoor is arbeidsparticipatie tot op hoge leeftijd mogelijk.


Cliché 3: de kost gaat voor de baat uit.


Dit geldt zeker als het gaat om fit blijven, maar daar waar het gaat om fit worden zeker niet. Om het scherp te stellen: "Wie denkt dat opleiden duur is, weet niet wat domheid kost." (Alexander Rinnooy Kan). In ondernemend Nederland worden miljoenen aan faal- en ruiskosten weggeboekt. Dit is slechts het topje van de ijsberg waar het gaat om kosten door kennisgebrek.

Wat is een post-hbo-opleiding?

Een post-hbo-opleiding is een opleiding die je vaak na het afronden van een hbo-(bachelor)opleiding volgt. Bij post-hbo-opleidingen wordt ervan uitgegaan dat de deelnemer beschikt over hbo-werk- en denkniveau. Dit kan worden aangetoond met een bachelordiploma of bijvoorbeeld middels opgedane ervaring (EVC). Bij de meeste opleidingsinstituten wordt gevraagd uw diploma's en werkervaring te overleggen. Op basis hiervan kan worden bepaald of de te volgen opleiding kansrijk is of dat eerst kennisdeficiënties dienen te worden weggewerkt. Bij twijfel kan een intakegesprek uitkomst bieden.

Civiel effect

Niet elke opleiding die u na uw hbo-opleiding volgt is een registeropleiding. Stichting Post Hoger Beroeps Onderwijs Nederland (SPHBO) is een organisatie die door middel van kwalitatieve toetsing onderscheid aanbrengt in het uitgebreide aanbod aan post-hbo-opleidingen. De getoetste opleidingen krijgen het beschermde predicaat 'Registeropleiding'. De toetsing van onder andere de kwaliteit van de docenten, het lesmateriaal en de aansluiting met het beroepenveld vindt jaarlijks plaats.

Wat kenmerkt een post-hbo-opleiding?

Een post-hbo-opleiding is een praktijkgerichte leergang waarbij nieuwe inzichten, methodes en technieken aan deelnemers worden aangeboden. Door de praktische insteek is hetgeen geleerd wordt direct toepasbaar in de eigen beroepspraktijk. Door het maken van individuele opdrachten, bestaande uit plannen en rapporten uit uw eigen werkomgeving, ontstaat voor de deelnemer en de werkgever direct rendement. Waardoor u leert van, voor en door uw eigen werkomgeving.

Een post-hbo-opleiding biedt handvatten om vanuit de visie van een bedrijf, rekening houdend met nieuwe methoden en technieken, de vertaalslag te maken naar strategisch beleid. Een strategisch bedrijfsvraagstuk is: hoe de benodigde kennis behouden die noodzakelijk is voor het uitoefenen van de bedrijfsdoelstellingen.

Hoe selecteert u een post-hbo-opleiding?

De keuze voor een post-hbo-opleiding is uiteraard zeer persoonlijk. Belangrijk is rekening te houden met de investering die u doet. Qua geld, maar zeker ook in tijd. Het thuisfront investeert mee!

Bij uw keuze is het van belang om bij SPHBO te kijken of de opleiding geregistreerd is. Zo'n opleiding biedt een grotere zekerheid ten aanzien van de kwaliteit. En garandeert u dat het opleidingsniveau daadwerkelijk post-hbo is.
Daarnaast is het aan te bevelen te kiezen voor een opleiding waarbij u niet een doodlopende weg inslaat. Met andere woorden: kunt u na het behalen van de opleiding verder? Geeft de post-hbo-opleiding u toegang tot bijvoorbeeld een master of een andere post-hbo-opleiding? Soms kunt u met een post-hbo-diploma vrijstellingen verkrijgen bij vervolgtrajecten.
Content (kennis) is belangrijk, maar usability is de sleutel tot succes! De waarde van een post-hbo-opleiding wordt bepaald door de toepasbaarheid van de content.

Conclusie: (technische) post-hbo-opleidingen zijn nuttig en noodzakelijk. Zorg voor de fitheid van uzelf en uw bedrijf. Hbo-instellingen helpen u graag daarbij!

Bekijk hier de presentatie van de Hogeschool Utrecht - Centrum voor Natuur & Techniek op Millian.nl.