Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 30 januari 2012
Auteur:
Functie: Teamleider/studieadviseur
Organisatie: Hogeschool Utrecht - Centrum voor Natuur & Techniek


Waarom een post-hbo-opleiding? - Zijn post-hbo-opleidingen nuttig en noodzakelijk?

Eigenlijk een open deur om in te trappen! Opleiden is noodzakelijk en wel op elk niveau! In dit artikel gaat het met name over post-hbo-opleidingen.

De wereld om ons heen verandert. Dat is niets nieuws. Maar wat verbaast is het nog steeds toenemende tempo waarin de veranderingen plaatsvinden. Toenemende globalisering is een van die veranderingen. Accelerator is de door bedrijfseconomische principes gedreven wens (must) arbeid daar plaats te laten vinden waar het het meest rendabel is. In veel gevallen betekent dit dat productie veelal in lage loonlanden plaats vindt. In onze westerse samenleving verschuift de focus naar onder andere dienstverlening, logistiek en onderzoek. Ook kleinschaliger vervaardiging van high tech producten op mkb-niveau is kansrijk. De gebruikte technieken zijn aan snelle veranderingen onderhevig. Multinationals die hun productie elders hebben ondergebracht, houden hun hoofdvestiging vaak in Nederland. Deze veranderingen binnen de samenleving leggen een geheel nieuwe claim op het gewenste kennisniveau en aard van de kennis. De vraag naar hoogopgeleide kenniswerkers neemt toe. Deze vraag wordt nog eens versterkt door het uitstromen van de babyboomers uit ons arbeidsproces.

Verandering vraagt om aanpassingsvermogen:

Het gaat om het aanpassingsvermogen aan nieuwe situaties, zowel van bedrijven als van individuen. Hoe zorgt u als bedrijf en individu dat u 'fit' bent? En, hoe blijft u fit?

Bedrijven die investeren in kennis hebben de sleutel tot succes gevonden. Investeren in kennisontwikkeling, maar ook in kennisbehoud en kenniscirculatie. De gedachte dat het behalen van een startkwalificatie waarop de werknemer gedurende zijn gehele arbeidsparticipatie kan teren genoeg is, is sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw langzaam maar zeker aan het afbrokkelen. Dit is vandaag de dag echt een achterhaalde gedachte.

'Een leven lang leren' als slogan deed zijn intrede begin jaren negentig. Noodzakelijk voor de kenniseconomie die Nederland wil zijn en blijven. Het idee bij 'een leven lang leren' is dat voor het 'fit for use' blijven van medewerkers, zij zullen moeten blijven ontwikkelen. Met de globalisering stijgt de vraag om ontwikkeling in herkenbare en erkende eindkwalificaties weer te geven.

Participatie in het arbeidsproces zorgt ook voor ontwikkeling in de vorm van ervaring. Dit biedt in sommige gevallen weer mogelijkheden voor verkorte leerroutes bij vervolgtrajecten. Deze opgedane competenties hebben afgelopen tijd veel aandacht gehad in de media met campagnes als 'weet waar je staat, vraag je ervaringscertificaat'. Ook een mooie slogan, maar… Op beleidsniveau is er veel aandacht voor geweest, maar in de praktijk ontbreekt het aan een systematische aanpak. Ideaal zou zijn om niet pas na geruime werkervaring eens te meten welke competenties er zijn verworven en daarop voort te borduren, maar vooraf een ontwikkelplan te maken. Bij een dergelijk ontwikkelplan maken het bedrijf, de medewerker en het opleidingsinstituut samen een plan welke erkende kwalificaties behaald moeten worden. Als het doel bepaald is kunnen de partijen afspraken maken welke competenties ontwikkeld gaan worden in de werkomgeving, welke door het volgen van onderwijs en welke competenties de medewerker in zijn hobby / privéleven gaat ontwikkelen. Periodiek kan er dan gesproken worden of het doel nog valide is, en kunnen de behaalde competenties worden gemeten.

Ook na het behalen van een erkende kwalificatie zal de fitheid blijvend gemeten moeten worden. Immers, ook kennis moet je blijven onderhouden. Nieuwe wet- en regelgeving, normen, methodes en technieken doen hun intrede. Zo start Centrum voor Natuur & Techniek binnenkort met het kenniscontract op het gebied van Maintenance. Hiermee kunnen oud cursisten hun kennis eenvoudig up-to-date houden.

Binnen veel bedrijven ontbreekt het aan een gedegen integraal plan om kenniscirculatie te borgen. (Aan Hogescholen verbonden) instituten kunnen daarbij helpen.

Bij veel bedrijven wordt een dag of vijf per jaar in trainingen geïnvesteerd. Rekening houdend met de topprestaties die verwacht worden van moderne kenniswerkers is dit een schamele investering, en vaak nog niet genoeg om de aanwezige kennis te onderhouden.

En wat doet u in die vijf dagen? Wat was uw laatste training en wat van deze training is feitelijk blijven hangen en past u toe in uw werk? Vaak zijn dit aaneengesloten dagen waardoor de aangeboden stof maar weinig tijd heeft om te beklijven en na de training is het 'work as usual'. Kortom nuttig, maar niet zaligmakend en zeker geen recept voor een toekomstbestendige organisatie waarmee u de concurrentie de baas blijft.

Voor bedrijven zou het een nuttige aanpak zijn om vanuit de visie een plan te maken welke toekomstige kennis en kunde binnen uw organisatie nodig zijn. En op basis hiervan invulling te geven aan een opleidingsplan. Voor organisaties blijven bedrijfsgerichte opleidingen noodzakelijk. Deze zouden echter veel meer vanuit rendement oogpunt ingericht moeten worden. Alleen dan wordt een training een bijdrage aan de winst in plaats van een kostenpost.

De achtergrond waartegen een dergelijke vraag gesteld dient te worden is: herkennen en erkennen andere potentiële werkgevers de opgedane kennis en kunde? Dit is voor de kenniswerker, die vandaag de dag naar alle waarschijnlijkheid niet tot zijn pensioen bij een en hetzelfde bedrijf blijft, een cruciale vraag om te stellen.

Naast het civiele effect van de opleiding is het goed om na te denken over de gewenste vervolgstap. Het volgen van een opleiding is geen doel, maar een middel. Een opleiding waarmee u alleen de eindstreepbehaalt van de opleiding zelf, is een mooie toevoeging op uw CV, maar biedt het u ook toegang tot vervolgopleidingen? Mobiliteit vraagt om weegbare, meetbare kwalificaties met een civiel effect en toegang tot vervolgtrajecten. Mobiliteit is niet (alleen) gericht op outplacement, maar is tevens een zeer geschikt middel om werknemers te boeien en te binden en zodoende high potentials te behouden. Zodatde 'Quest for the best' die zal ontstaan door vergrijzing en toenemende mobiliteit voor u geen reden voor paniek hoeft te zijn. Doorgroeimogelijkheden naar uitdagende functies (die weer meer kennis vragen) en of andere en uitdagende projecten worden medewerkers verleid. Een opleiding is een beloning voor de medewerkers (geen straf), met de prettige bijkomstigheid dat het perspectief biedt.

Wat is een post-hbo-opleiding?

Een post-hbo-opleiding is een opleiding die je na het afronden van een hbo-(bachelor) opleiding volgt. Bij post-hbo-opleidingen wordt ervan uitgegaan dat de deelnemer beschikt over hbo-werk- en denkniveau. Dit kan worden aangetoond met een hbo-getuigschrift (bachelordiploma) of bijvoorbeeld middels opgedane ervaring binnen en buiten het werk (EVC). Bij de meeste opleidingsinstituten wordt gevraagd om uw diploma's en werkervaring mee te sturen. Op basis hiervan kan worden bepaald of de te volgen opleiding kansrijk is of dat eerst kennisdeficiënties dienen te worden weggewerkt. Bij twijfel kan een intakegesprek uitkomst bieden.

Civiel effect

Niet elke opleiding die u na uw hbo-opleiding volgt is een registeropleiding. Stichting Post Hoger Beroeps Onderwijs Nederland (SPHBO) is een organisatie die door middel van kwalitatieve toetsing onderscheid aanbrengt in het uitgebreide aanbod aan post-hbo-opleidingen. De getoetste opleidingen krijgen het beschermde predicaat 'Registeropleiding'. De toets vindt initiëel plaats. Voor erkenning vindt een jaarlijkse toetsing plaats waar onder andere de kwaliteit van de docenten, het lesmateriaal en de aansluiting met het beroepenveld getoetst wordt.

Wat kenmerkt een post-hbo-opleiding?

Een post-hbo-opleiding is een praktijkgerichte leergang waarbij nieuwe inzichten, methodes en technieken aan deelnemers wordt aangeboden. Door de praktische insteek is hetgeen geleerd wordt tijdens de opleiding direct toepasbaar in de eigen beroepspraktijk. Daarnaast kunnen voorbeelden uit de eigen beroepspraktijk worden ingebracht waardoor u leert van, voor en door uw eigen werkomgeving.

Door het maken van individuele opdrachten bestaande uit plannen en rapporten geënt op uw eigen werkomgeving ontstaat voor de deelnemer en de werkgever direct rendement. Een post-hbo-opleiding biedt handvatten om vanuit de visie van een bedrijf, rekening houdend met nieuwe methoden en technieken, de vertaalslag te maken naar strategisch beleid. Een strategisch bedrijfsvraagstuk is: hoe de benodigde kennis behouden die noodzakelijk is voor het uitoefenen van de bedrijfsdoelstellingen.

Hoe selecteert u een post-hbo-opleiding?

De keuze voor een post-hbo-opleiding is uiteraard zeer persoonlijk. Belangrijk is rekening te houden met de investering die u doet in uzelf qua geld, maar zeker ook in tijd. Het thuisfront investeert met u mee! Een weloverwogen afweging is daarom belangrijk. Bij de keuze voor een post-hbo-opleiding is het van belang om bij SPHBO te kijken of de opleiding geregistreerd is. Een geregistreerde opleiding biedt een grotere zekerheid ten aanzien van de kwaliteit van de opleiding en de docenten. En garandeert u dat het opleidingsniveau daadwerkelijk post-hbo is. Daarnaast is het aan te bevelen te kiezen voor een opleiding waarbij u niet een doodlopende weg inslaat. Met andere woorden: kunt u na het behalen van de opleiding verder? Geeft de post-hbo-opleiding u toegang tot bijvoorbeeld een master of tot een andere post-hbo opleiding? In sommige gevallen kunt u met het met goed gevolg afgeronde post-hbo-diploma vrijstellingen verkrijgen bij vervolgtrajecten.

Content is belangrijk maar usability is de sleutel tot succes! De waarde van een post-hbo-opleiding wordt bepaald door de toepasbaarheid van de content. Conclusie: post-hbo-opleidingen zijn nuttig en noodzakelijk. Zorg voor de fitheid van uzelf en uw bedrijf. Hbo-instellingen helpen u graag daarbij!

Bekijk hier de presentatie van de Hogeschool Utrecht - Centrum voor Natuur & Techniek op Millian.nl.