Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 11 november 2013
Auteur:
Functie: Directeur
Organisatie: GITP Organisatieontwikkeling & Training


Talentontwikkeling, juist nu

Juist in tijden van crisis is talentontwikkeling van groot belang. Dat lijkt tegenstrijdig, want talentontwikkeling staat voor velen synoniem aan investeringen. Dan denk je bijvoorbeeld aan allerlei ontwikkeltrajecten en traineeprogramma's. Dat kost geld. Toch is talentontwikkeling van belang voor de organisatie en de werknemer. De organisatie kan beter presteren als alle aanwezige talenten optimaal benut worden en de werknemer zal zich willen blijven ontwikkelen.

In onderstaand artikel staan we stil bij de essentie van talentontwikkeling en de misverstanden die erover bestaan. We trekken een aantal lessen uit de psychologie en kijken hoe talentontwikkeling op een redelijk eenvoudige en (kosten) efficiënte manier kan.

De kern van talentontwikkeling is dat medewerkers binnen een organisatie hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen, inzetten en benutten om uiteindelijk de organisatiedoelen te realiseren. Dat betekent dat zowel de organisatie als de medewerker goed zicht moet hebben op welke talenten aanwezig zijn en hoe die optimaal ingezet kunnen worden.

Misverstanden

In de praktijk zijn er veel misverstanden rond het ontwikkelen van talenten. Het eerste misverstand is dat je meteen ziet of iemand talent heeft of niet. Programma's als Idols en Holland's got Talent hebben ondertussen wel bewezen dat je lang niet meteen aan iemand kan zien of hij talent heeft of niet. Mooiste voorbeelden daarvan waren Paul Potts en Susan Boyle waarvan de jury bij opkomst dacht dat het nooit wat kon zijn. Totdat ze begonnen te zingen. De rest is geschiedenis.

Ontwikkelen

Een ander misverstand is dat je als talent geboren wordt of niet. Malcolm Gladwell beschrijft in zijn boek Outliers (uitblinkers) dat 10.000 uur oefenen nodig is om ergens echt goed in te worden. Dat geldt voor musici, voor sporters maar ook voor medewerkers. Het vergt veel oefening om echt goed in iets te worden. Ook leren we tegenwoordig steeds meer van hersenonderzoek wat er gebeurt als wij ons ontwikkelen. Zo blijkt uit een onderzoek onder taxichauffeurs in Londen dat een bepaald deel van hun hersenen zich sterker ontwikkeld heeft, omdat zij alle straten uit hun hoofd moeten leren. Ook blijken professionele musici andere delen van hun hersenen te ontwikkelen door het vele oefenen dat zij doen.

Oefenen

'Oefening baart kunst', zegt men wel eens. Dat is van belang bij talentontwikkeling. Het vaker doen van bepaalde opdrachten of werkzaamheden zorgt ervoor dat iemand daar in kan gaan uitblinken. In feite een pleidooi om ook specialisten een kans binnen de organisatie te geven. Het goede nieuws van hersenonderzoek is dat aangetoond is dat mensen tot op hoge leeftijd kunnen blijven leren. Als ze de hersenen maar goed blijven gebruiken. Gezien de huidige vergrijzing is dat prettig om te realiseren.

Zelfregie

Maar oefenen alleen is niet voldoende. Een belangrijke voorwaarde voor Talentontwikkeling is zelfregie. Zelfregie is de mate waarin je bewust jezelf stuurt oftewel de mate waarin:

  • Iemand weet welke aspecten hij of zij moet verbeteren en hoe hij of zij dit moet doen
  • Iemand gemotiveerd is om zichzelf te verbeteren
  • Iemand actie onderneemt om zichzelf te verbeteren
  • Zelfregie valt op te splitsen in de volgende elementen:
  • Plannen (doelen stellen, strategie bepalen).
  • Monitoren (doel bewaken, voortgang controleren).
  • Evalueren (prestaties beoordelen, effectiviteit van aanpak beoordelen).
  • Reflecteren (begrijpen van eerdere ervaringen, betekenis geven).
  • Inspannen (de mate dat iemand zijn best doet, doorgaat bij tegenslagen).
  • Vertrouwen in eigen kunnen hebben.

Reflecteren

Uit onderzoek onder topsporters blijkt dat de meest succesvolle sporters vooral veel meer aandacht besteden aan evaluatie en reflectie. Zij zijn continu bezig om hun eigen gedrag en inspanningen te evalueren en te reflecteren op de effectiviteit ervan. Dit maakt het verschil met middelmatige sporters.

Oriëntaties

Dit sluit aan bij een ander onderscheid waarbij mensen ingedeeld worden naar verschillende oriëntaties. Sommige mensen hebben een succes-oriëntatie waar anderen meer een leer-oriëntatie hebben. Bij een succes-oriëntatie willen mensen vooral iets goed doen, ze willen presteren. Het presteren wordt een doel op zich. Bij een leer-oriëntatie zijn mensen steeds bezig om te kijken wat ze er van geleerd hebben, hoe zij zich kunnen verbeteren. Met name bij complexe taken blijken mensen met een leer-oriëntatie veel succesvoller te zijn dan mensen met een succes-oriëntatie.

Leren

Wat kunnen we hier nu van leren voor organisaties? Op de eerste plaats is het belangrijk dat je op zoek gaat naar de talenten in de organisatie. Ga als leidinggevende het gesprek aan met de medewerkers. Stel hen de vraag welke talenten zij zelf denken te bezitten en of ze die maximaal inzetten. Hoe die wellicht nog meer ingezet kunnen worden of hoe die verder ontwikkeld kunnen worden. Koppel die talenten expliciet aan de strategie van de organisatie, kortom: "Hoe kan jouw talent helpen om de organisatiestrategie te realiseren?" Stel daarbij realistische doelen, doelen die niet te hoog maar zeker ook niet te laag zijn. Beide zijn namelijk niet motiverend. Stimuleer zelfregulatie door van tijd tot tijd samen te evalueren hoe het gaat. Stimuleer een leer-oriëntatie door vragen te stellen over het leren en niet uitsluitend over het presteren. Kijk daarbij naar de vorderingen die iemand maakt, maar vooral ook welk gedrag geholpen heeft de doelen te realiseren. Wat heeft iemand bewust anders gedaan? Wat heeft hij of zij ontwikkeld? Zo wordt talentontwikkeling praktisch en blijft het dicht bij het dagelijks werk liggen.

Bekijk hier de presentatie van GITP Organisatieontwikkeling & Training op Millian.nl.