Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 6 februari 2013
Auteur:
Functie: Senior trainer/coach
Organisatie: VMR Training en Coaching BV


Persoonlijke ontwikkeling in een nieuwe tijd

Wanneer je over persoonlijke ontwikkeling praat, denk je misschien niet direct aan een training of cursus. Maar juist een cursus kan een goed middel zijn om jouw effectiviteit op het werk aan te pakken. De combinatie werk en persoonlijke ontwikkeling zijn niet meer los van elkaar te zien. Er wordt anders dan voorheen gekeken naar de invulling van je leven. Hoe werkt dit en waarom zijn we anders naar ons leven gaan kijken?

Annemieke MarsPersoonlijke ontwikkeling is ­al jaren een belangrijk onderdeel op het gebied van opleidingen in ons land. Vaak gaat het om training of coaching in bijvoorbeeld assertiviteit, het vergroten van je zelfkennis of effectiever en efficiënter werken. In de ruim 10 jaar dat ik als trainer / coach werk, heb ik dergelijke thema's regelmatig behandeld. De laatste tijd bekruipt me steeds meer het gevoel dat dit niet meer genoeg is, dat deze thema's de lading van waar werkelijk behoefte aan is niet langer volledig dekken. Wat is er aan de hand, zou het te maken hebben met de komst van een nieuwe tijd?

Een nieuwe tijd, onzin of werkelijkheid?

Al jaren spreekt men over de komst van een nieuwe tijd. Denk alleen al aan de New Age beweging die sinds de jaren '70 actief is. Of denk aan alle publicaties van de laatste jaren over de aarde die zich van de derde naar de vierde dimensie ontwikkelt, de groei naar een hoger trillingsniveau enzovoort. Ook zeer oude bronnen kondigen een nieuwe tijd aan, mogelijk in de periode waarin wij nu leven: zoals de Bijbel (diverse Oudtestamentische profetieën), de Mayakalender (na 2012 overgang naar nieuwe fase) of de Vedische geschriften (Ramayana Epos). Zijn deze voorspellingen onzin of werkelijkheid? Daar kan ik geen uitspraken over doen. Wat ik wel durf te beweren is dat iets aan het veranderen is. In ieder geval is alles niet meer zoals het was in de 'goeie (?) ouwe tijd'.

Afscheid van een oude tijd

In Nederland en andere westerse landen zien we politieke en economische structuren wankelen. Structuren die gebaseerd zijn op de waarde van materie, geld en eigenbelang en ervan uitgaan dat alleen economische groei de mensheid kan redden. De huidige turbulentie in de samenleving is onder meer ontstaan door een angstcultuur die heeft geleid tot wantrouwen, ondoorzichtigheid, afgescheidenheid, de vrees om tekort te komen. We ervaren aan alle kanten dat deze manier van in het leven staan niet langer werkt.

Wat zie ik dan veranderen?

In mijn omgeving - privé en zakelijk - ontmoet ik steeds meer mensen die 'klaar' zijn met oppervlakkigheid. Ze zoeken vriendschappen die werkelijk wat betekenen, met echte mensen die zichzelf in al hun fraaie en minder fraaie facetten durven laten zien. Ze willen werken met mensen die oprecht zijn, duurzaam zaken doen, geen spelletjes spelen, niet meedoen aan de graaicultuur. Ook willen ze zelf geen kunstjes of trucjes toepassen, ze willen echt contact maken en iets betekenen voor de mensen met wie ze zakelijk of privé te maken hebben.

Innerlijk weten en bewustzijn

Ons eigen innerlijk weten en onze ervaringen gelden steeds vaker als ethisch kompas. We worden steeds minder tegengehouden door dogma's uit bijvoorbeeld opvoeding, religie of politieke kring. Steeds meer mensen staan bewuster in het leven en streven naar meer verbondenheid met anderen. In deze nieuwe tijd - laat ik het dan toch maar zo noemen - wil een toenemend aantal mensen samen zijn, samen delen en samen doen. Zorg, aandacht voor elkaar en het aangaan van verbindingen staan meer en meer centraal. Om 'just for fun' even inhoudelijk naar het eerder genoemde Ramayana epos te verwijzen: al rond 6500 voor Christus voorspelde dit een tijd waarin een balans ontstond tussen de vier fundamenten van het leven: gerechtigheid, welzijn & comfort, vervulling van verlangens en geestelijke bevrijding…

Persoonlijke ontwikkeling met hart, hoofd en handen
Trainen en coachen met hart, hoofd en handen

De angstcultuur die ik eerder noemde, heeft naar mijn mening onder meer te maken met een te grote nadruk op het denken (het hoofd) en de praktische vertaling (de handen). Het gevoel (het hart), is daarbij in de verdrukking gekomen. Tijd om de menselijke maat in ere te herstellen! Om mensen zinvol te trainen en coachen in de nieuwe tijd is het belangrijk een aanpak te kiezen die zich richt op hoofd, handen én hart. De basis van je ontwikkeling is je hart, dat wat jou drijft, motiveert en stimuleert. Je kunt je pas verder ontwikkelen als je bewustwording, kennis en inzichten hebt gekregen: je hoofd gebruiken dus. Vervolgens heb je vaardigheden nodig om het geleerde uit je handen te laten komen en ook echt te realiseren.

Door je op hart, hoofd en handen te richten ontwikkel je allereerst een betere verbinding met jezelf. Vervolgens kun je vanuit je 'eigenheid' de verbinding aangaan met je functie en de organisatie waarvoor je werkt.

logische niveaus van BatesonLogische niveaus

Het model van de logische niveaus van Bateson kan het voorgaande verder verduidelijken. Wanneer een opleiding in persoonlijke ontwikkeling zich op de onderste niveaus richt is er geen aandacht voor de mens in kwestie en diens diepere drijfveren. Wanneer een opleiding in persoonlijke ontwikkeling zich puur op de bovenste niveaus richt wordt het te zweverig. Juist de combinatie van alle logische niveaus is nodig om alle inzichten concreet te maken en in praktijk toe te kunnen passen: leef conform je eigen levensinstelling.

Wat betekent de nieuwe tijd voor opleidingen in persoonlijke ontwikkeling?

Zoals ik het zie zijn er in de nieuwe tijd vier belangrijke invalshoeken aan de orde bij opleidingen in persoonlijke ontwikkeling:

Zingeving:

  • Waar doe ik het eigenlijk allemaal voor, wat drijft me?
  • Vanuit welke visie op de mens en de zin van het leven kijk ik naar werk?
  • Waar wil ik aan bijdragen?

Authenticiteit:

  • Hoe kan ik me als echt oprecht en autonoom mens ontwikkelen en loskomen van mijn egogedreven angsten, belemmeringen enzovoort?

Persoonlijk ondernemerschap:

  • Waar sta ik en waar wil ik naartoe?
  • Wat is daarvoor nodig?
  • Hoe neem ik de regie en verantwoordelijkheid in eigen hand?

Verbinden:

  • Hoe kan ik op basis van echt contact iets voor een ander betekenen?
  • Op welke manier kan ik kennis delen, mensen ontmoeten en bijdragen aan onderlinge verbinding?

Verbanden tussen maatschappelijke ontwikkelingen en persoonlijke ontwikkeling

Ook diverse maatschappelijke ontwikkelingen dragen bij aan nieuwe invalshoeken op het gebied van persoonlijke ontwikkeling. Enkele voorbeelden: door reorganisaties en bedrijfssluitingen ontstaan transitietrainingen. Deze stellen mensen in staat van verlies te leren en er krachtiger van te worden. Door de opkomst van 'het nieuwe werken' dienen mensen een nieuwe balans vinden te tussen hun belang en dat van de organisatie, tussen werk en privé, tussen rechten en plichten enzovoort. Door de komst van een vierde generatie op de werkvloer is het zinvol als mensen zich verdiepen in de kenmerken van hun eigen generatie en de andere drie en aan de slag gaan met de vraag hoe alle generaties optimaal kunnen samenwerken.

Andere ontwikkelingen die een raakvlak hebben met persoonlijke ontwikkeling zijn maatschappelijk verantwoord ondernemen & duurzaam personeelsbeleid; de toename van interne en externe samenwerkingsverbanden; een groeiende mate van transparantie ('niets blijft onbekend') en de verdere groei en invloed van social media. Ook de toenemende aandacht voor leiderschap en de rol van de leidinggevende raakt aan persoonlijke ontwikkeling: zowel voor de leidinggevende zelf als voor diens medewerkers.

Tot slot

Persoonlijke ontwikkeling is niet meer los te zien van de nieuwe tijd. Door als opleidingsinstituten mee te gaan met de ontwikkelingen ontvouwen we een enorme schat aan menselijk potentieel!

Bekijk hier de presentatie van VMR Training en Coaching BV op Millian.nl.