Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 20 januari 2014
Auteur:


Masteropleiding HRM brengt Vitens Evides International nieuwe inzichten en professional Robert Geutjes een nieuwe functie

In de rubriek Drieluik laten we zien hoe het volgen en afronden van een (master)opleiding wordt ervaren door de professional, de (aankomende) werkgever en de opleider en welke positieve effecten er zijn voor alle betrokken partijen.
Deze keer uitgebreid aandacht voor Robert Geutjes, die tijdens zijn masteropleiding HRM aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen waardevol onderzoek deed voor Vitens Evides International (VEI) en daar een zeer boeiende functie en nieuwe inzichten aan over hield. Ook regiodirecteur Adriaan Mels van VEI en zijn afstudeerbegeleider dr. Etty Wielenga komen aan het woord.

"Ik ben een cowboy geworden"

Robert GeutjesRobert Geutjes begon aan de Master Human Resources Management, omdat hij zijn zinnen had gezet op een managementfunctie bij zijn werkgever, waterbedrijf Vitens. Tijdens zijn opleiding deed hij vervolgens bijzondere ontdekkingen in Afrika, voor Vitens en voor zichzelf, die leidden tot een heel andere carrièresprong dan hij van tevoren gedacht had.

Vitens is een fusiebedrijf van vijf provinciale waterbedrijven. Robert: "Hier volgt de ene reorganisatie de andere op. Bij de laatste reorganisatie kwam een managementfunctie vrij waar ik wel zin in had." Na overleg met zijn leidinggevende en een ontwikkelassessment, besloot hij te beginnen aan de masteropleiding Human Resources Management van de HAN. "Toen ik eenmaal wist dat ik voor die functie een masteropleiding ging doen, heb ik meerdere mogelijkheden bekeken. Ik ben bijvoorbeeld ook in Groningen en Amsterdam geweest. De HAN sprak me het meest aan, bovendien is deze opleiding geaccrediteerd en duurt hij twee jaar. Er zijn plekken waar je een masteropleiding in één jaar kunt doen. Maar dat lijkt mij, met alle inhoud en diepgang die daar volgens mij bij hoort, gewoon niet mogelijk."

Buitenlands avontuur…

"Toen ik op zoek ging naar een afstudeeronderzoek, greep Adriaan Mels zijn kans," vertelt Robert. Adriaan Mels is regiodirecteur van Vitens Evides International (VEI) in Noord- en Oost-Afrika.
Vitens Evides International (VEI) geeft invulling aan het maatschappelijk verantwoord ondernemerschap van de waterbedrijven Vitens en Evides. VEI ondersteunt waterbedrijven in ontwikkelingslanden en werkt met ze samen in technische projecten. Robert: "VEI is een club die op meerdere gebieden anders is dan de rest van de organisatie. Logisch, want ze staan ook voor heel andere uitdagingen. Ze worden ook wel de 'cowboys' genoemd." Deze cowboys wilden aan de slag met HRM en organisatieontwikkeling bij de Afrikaanse waterbedrijven die door VEI ondersteund worden. Dat werd Roberts afstudeeropdracht. "Een jaar daarvoor had ik nog geen idee dat ik voor mijn afstuderen vier weken in Kenia zou doorbrengen."

… met structurele gevolgen voor de organisatie

"Vitens Evides International (VEI) was voorheen in haar aanpak erg gericht op de techniek en niet op andere aspecten van organisatieontwikkeling. Maar dat is nu wezenlijk veranderd. Toen ik ging afstuderen was onze samenwerkingspartner UNESCO-IHE (Institute for Water Education in Delft) al bezig met een HRM-instrument. Ik ben voor mijn afstuderen met dat instrument aan de slag gegaan. Het doel is om het door te ontwikkelen voor VEI. Zo kunnen we onze taak als 'bedrijvendokter' nog beter uitoefenen. Het advies en ondersteuning van VEI was voorheen grotendeels technisch ingestoken, het zijn immers allemaal ingenieurs. De organisatie-ontwikkelingscomponent bleef buiten beschouwing. Nu heeft VEI een breder pakket te bieden. Het totale concept is integraler geworden."

… en een onverwachte carrièrewending

De verrassende uitkomst van Roberts masteropleiding is dat hij per 1 januari voltijds werkzaam is voor VEI. Behalve het uitoefenen van zijn HR-staffunctie neemt hij ook deel in het primaire proces: "Ik ga nieuwe projecten beoordelen en kijken in hoeverre wij op het gebied van HR een bijdrage kunnen leveren. Ik ben heel blij dat mijn inspanning een vervolg krijgt. Samen met een collega zijn we bezig met vier bedrijven in Kenia. We gaan voor die vier bedrijven een raamwerk maken. Zodat zij op HR-gebied instrumenten hebben om uit te putten. Eind dit jaar, begin volgend jaar gaan we weer 'op missie'."

Alles direct toepassen

"Ik heb me in die opleiding gestort en het heeft me veel gebracht,' vertelt Robert. 'Er is steeds een directe link met de praktijk: de lessen en seminars gingen over onderwerpen waar we bij Vitens op dat moment mee bezig waren. Strategisch HRM bijvoorbeeld en leiderschap. En Internationaal HRM natuurlijk, waar ik nu dagelijks mee bezig ben. De lessen over organisatieverandering en veranderingsbereidheid heb ik weer direct kunnen toepassen in de interviews tijdens mijn onderzoek. Kortom, het curriculum sloot zowel aan bij mijn dagelijkse praktijk als bij het doen van het onderzoek. Ik ben trouwens ook onder de indruk van de gastdocenten in het tweede jaar. Mathieu Weggemans bijvoorbeeld, vond ik bijzonder inspirerend."

"We moeten aandacht besteden aan organisatieontwikkeling"

Adriaan MelsAdriaan Mels is regiodirecteur Noord- en Oost-Afrika van Vitens Evides International (VEI). Dit is de 'internationale tak' van de waterbedrijven Vitens en Evides. VEI adviseert waterbedrijven in ontwikkelingslanden en werkt met ze samen in commerciële projecten. Adriaan schakelde zijn collega en HR-adviseur, Robert Geutjes, in om te kijken wat het oplevert als je investeert in de 'menselijke' kant van die waterbedrijven. Een waardevol onderzoek waarop hij bij de masteropleiding Human Resources Management aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) onlangs is afgestudeerd.

Aandacht voor organisatieontwikkeling…

Adriaan is blij met het onderzoek van Robert: "Hij heeft iets neergelegd waar ik te weinig aandacht voor had. Wij zijn namelijk erg gefocust op de technische kant van de bedrijven. Niet gek, als je je bedenkt dat deze bedrijven kampen met financiële problemen, illegale aansluitingen en talloze lekken. De problemen van die bedrijven zijn zodanig dat ze hun water bijna niet kunnen leveren. Maar dankzij het onderzoek van Robert zien we nu dat we naast die technische focus juist wel aandacht moeten besteden aan organisatieontwikkeling: hoe ziet het organisatiemodel eruit? Hoe hiërarchisch is het? In Kenia is die hiërarchie bijvoorbeeld heel sterk ontwikkeld en dat blijkt door te werken in onze projecten. Wil je minder lekverlies? Dan is degene die de monteur aanstuurt heel belangrijk in het proces. Dat aspect heeft Robert voor ons onderzocht. We zien nu bijvoorbeeld dat mensen te veel wachten tot ze worden aangestuurd en dat er te veel managementlagen zijn."

… nu structureel ingevoerd…

"Als je succesvol wilt zijn, moet je meer tijd in die mensen steken," constateert Adriaan. "Dat heeft Robert ons geleerd." Het onderzoek, de masterthesis, had voor Adriaan ook een belangrijk extra doel: "Ik wil in beeld kunnen brengen hoe een organisatie functioneert. Wij willen die organisaties verbeteren en hun capaciteit meetbaar maken. Zodat we ook op dat vlak uit kunnen leggen aan onze financiers hoe we aan die organisaties bijdragen. Daarom heeft Robert een instrument dat we al hadden ontwikkeld, beoordeeld op inzetbaarheid in Kenia. Het doorontwikkelen van dat instrument, daar is hij nu nog mee bezig. Hij is inmiddels aan de HAN afgestudeerd bij de Master HRM en gaat vanaf 1 januari fulltime voor ons werken. Daarmee maakt organisatieontwikkeling vanaf nu structureel onderdeel uit van onze expertise."

… bij Keniaanse waterbedrijven…

Robert presenteerde de resultaten van zijn onderzoek aan de directeuren van de Keniaanse waterbedrijven. Adriaan: "Zij zoeken nieuwe manieren om hun organisatie te sturen naar betere performance en capaciteit. Ze waren erg getriggerd door onze HR-aanpak binnen Vitens en de bevindingen van Robert. Hij gaat dat nog eens presenteren in Kenia en aanvullende interviews houden, zodat we een plan kunnen maken om die organisaties echt te verbeteren. We weten al dat we in elk geval het middenkader moeten gaan trainen. Dat blijkt in dit soort organisaties zwak ontwikkeld te zijn."

… omdat hij de uitdaging aandurfde

"Je moet wel uit het juiste hout gesneden zijn om je afstudeeropdracht ineens in het buitenland uit te gaan voeren," vindt Adriaan. "Robert had geen buitenlandervaring, maar hij ging toch in Kenia die interviews houden. Hij is nieuwsgierig en avontuurlijk en durfde de uitdaging aan. Daarnaast vraagt het opzetten en uitvoeren van zo'n onderzoek natuurlijk een flinke mate van abstract denken. Dat moet je al wel kunnen. Ik heb zelf lesgegeven en weet dat je het kunt leren, maar dat is moeilijk. Robert heeft nu alles in huis om ons structureel te helpen. Hij gaat onderdeel uitmaken van ons team en daar ben ik bijzonder blij mee."

"Via de mensen naar de cijfers kijken, dat is HRM"

dr. Etty WielengaRobert Geutjes nam onlangs zijn diploma in ontvangst. Hij studeerde af als Master Human Resources Management met een onderzoek naar competentieontwikkeling bij waterbedrijven in Kenia. Hij is HR-adviseur bij waterbedrijf Vitens. Dr. Etty Wielenga, arbeidspsycholoog en docent Organisatiekunde/HRM was zijn afstudeerbegeleider: "Een prachtig afstudeerproject, vooral omdat bleek hoe belangrijk de rol van HRM is, juist in een ontwikkelingsland."

Hiërarchische verhoudingen blootgelegd

Robert Geutjes heeft zich beziggehouden met het objectiveren en monitoren van competentie-ontwikkeling. Etty vond in zijn onderzoek vooral de rol van de leidinggevenden interessant: "Die bleek ontzettend bepalend: medewerkers kopieerden het gedrag van de leidinggevende één op één en bij afwezigheid van een leidinggevende bleken de werknemers veel opener. Dat zegt veel over de hiërarchische verhoudingen." Voor Vitens was Roberts onderzoek een eyeopener: "Zij waren bezig met een cijfermatige benadering van de bedrijfsvoering: hier lekken waterbedrijven 3% en in Kenia 30%. Hoe brengen we daar met techniek verandering in? Robert heeft laten zien dat je ook via de mensen naar die cijfers kunt kijken. En dat je die cijfers dus kunt beïnvloeden."

Vervolgonderzoek nodig

Robert heeft laten zien dat het cultuurverschil tussen het Nederlandse Vitens en de Keniaanse waterbedrijven groot is. Etty: "De welbekende Maslov-piramide is in Kenia niet van toepassing. Reputatie en eer staan bovenaan. En dan liggen daarin weer nuanceverschillen tussen de verschillende stammen. Robert heeft de Maslov-piramide naast de piramide van Pinto gehouden. Inhoudelijk heel interessant voor ons vak. Vooral op internationaal vlak. Wij zouden hieraan nog wel meer empirisch onderzoek willen wijden."

Internationalisering van het vak

"Roberts onderzoek draagt bij aan de internationalisering van het vak," vertelt Etty. "In de opleiding is voor die internationalisering ook veel aandacht: welke kansen biedt de internationalisering van markten? De studenten onderzoeken de trends en ontwikkelingen op het gebied van internationaal HRM en leren de ontwikkelingen aan hun sociaal-economische beleidspraktijk te koppelen. In het tweede jaar maken ze een studiereis naar het buitenland. Robert is naar Indonesië op studiereis geweest en dit jaar gaan we naar Singapore. Onlangs heeft een kopstuk uit de internationale HR, professor Chris Brewster van de University of Reading in Engeland, een gastcollege gegeven voor de HRM master- en HRM bachelorstudenten van de HAN. Professor Brewster ging ondermeer in op verschillende benaderingen van HRM in de wereld en recente internationale ontwikkelingen en onderzoek op het gebied van HRM. Hij gaf aan dat 'best practices' op gebied van internationaal HRM eigenlijk niet bestaan…dat we meer moeten zoeken naar een 'best fit', omdat HRM onderhevig is aan culturele verschillen. Hij ging ondermeer in op de verschillen tussen HRM in West-Europa en Azië. Dat is ook precies waar in de studiereis de focus op ligt: het kijken naar en leren van andere culturen, maar niet alleen met ons verstand. We willen de culturele verschillen daadwerkelijk beleven. Zo'n studiereis levert de studenten een enorm brede input: we bezoeken de ambassade en het ministerie, maar ook universiteiten om te horen welke onderzoeken daar lopen. We hebben contact met bedrijven en HRM'ers uit dat land en onze studenten zullen ook presentaties houden."

Kruisbestuiving

Etty heeft vanuit haar ervaring als onderzoeker een groepje van drie masterstudenten begeleid bij hun afstudeeronderzoek: "Ze kwamen elke zes weken samen en stuurden van tevoren hun documenten op. Een student kwam uit de zorg, een ander deed onderzoek hier binnen de HAN en Robert deed zijn onderzoek voor Vitens in Kenia. De studenten waren erg kritisch op elkaars werk. Dit stimuleerde de studenten en gaf hen vaak nieuwe inzichten." Etty vindt het mooi om te zien dat juist collega-studenten uit heel andere sectoren elkaar waardevolle feedback kunnen geven: "Wat ze bindt, is dat ze al HRM'er waren en praktijkervaring hadden. Verder waren ze heel verschillend. Echte kruisbestuiving dus."

Het verschil maken met HRM

Etty: "Je ziet hoe belangrijk de rol van HRM is in een ontwikkelingsproject zoals dat van Robert. In een organisatie waar het niet loopt, waar de kranen van de toiletgebouwen worden gestolen, daar kun je als HRM'er toch een verschil maken. Robert heeft dat laten zien." Uiteindelijk heeft dit project Robert zijn carrière een prachtige stimulans gegeven: Robert is gedurende de afstudeerperiode projectleider geworden bij een internationale tak van Vitens. Etty vindt dat niet vreemd: "Robert is heel gemotiveerd en ambitieus en toen hij aan de studie begon, was hij al een senior. Tijdens zijn presentatie merkte ik bovendien dat Kenia echt een plekje in zijn hart had gekregen. Wellicht is hij nog eens als gastdocent te horen binnen de bacheloropleiding HRM".

Geinteresseerd in andere ervaringen over deze Master HRM?

www.han.nl/masters

Bekijk hier de presentatie van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen op Millian.nl.