Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 30 januari 2012
Auteur:
Functie: Directeur
Organisatie: Erasmus Academie, instituut voor postacademisch onderwijs, Erasmus Universiteit Rotterdam


Korte of lange opleiding, dat is de vraag

Wie in het woud aan postinitiële opleidingen de cursus zoekt die hem of haar het meeste past, raakt al snel de weg kwijt in het overweldigende aanbod. Een van de criteria is of men voor een cursus gaat of toch liever een master. Oftewel een korte of lange opleiding? Goed nadenken over het doel van de opleiding en onderling vergelijken kan teleurstellingen achteraf voorkomen.

Hogere eisen

De samenleving stelt telkens nieuwe en hogere eisen aan professionals. Kennis en innovatie worden steeds belangrijker. Scholing is daarbij een voorwaarde voor zakelijk succes en persoonlijke ontwikkeling. De keuze aan cursussen en opleidingen is echter enorm. Niet alleen in kwaliteit verschilt het aanbod, maar ook in kosten, vorm, inhoud en duur. Via websites als die van Millian, EduHub, Intermediair of VKbanen kunt u kiezen uit soms tientallen varianten over een en hetzelfde onderwerp. En allemaal even goed natuurlijk; 'wij van wc-eend adviseren wc-eend'.

Master of cursus? Korte of lange opleiding?

Keuze: korte of lange opleidingDe onderwijsconsument moet een weg zien te vinden in dit overvloedige aanbod. Een van de overwegingen kan zijn de keuze tussen een masteropleiding of toch liever een cursus op post-hbo- of post-wo-niveau. Om misverstand te voorkomen definiëren we hier een masteropleiding als een volledige studie van minimaal een jaar die wordt afgesloten door een (erkend) diploma. Een cursus is een opleiding die wordt afgesloten met een certificaat, waarbij de duur van de opleiding variabel is. Wanneer kiest iemand voor de één en wanneer voor de ander?

Alvorens de vraag te beantwoorden, is het goed eerst naar wat cijfers te kijken. Sinds 2003 is het aantal werkenden met een afgeronde hbo- of universitaire opleiding gestegen van 2 miljoen naar 2,4 miljoen. Daarvan volgden in 2008 ruim 378.000 een opleiding op hoger onderwijsniveau. De belangrijkste motivatiefactoren om een opleiding te volgen zijn ander werk (81%), promotie (55%) en bijblijven (44%). Interessant is ook de verdeling tussen korte en lange opleidingen. Meer dan de helft volgt een opleiding korter dan een week en maar liefst 35 procent een opleiding langer dan drie jaar.

De cijfers wijzen in ieder geval uit dat onder de groep werkenden het aandeel van hoger opgeleiden gestaag groeit. Deze groep neemt procentueel ook vaker deel aan postinitieel onderwijs dan lager opgeleiden. Willen zij een opleiding volgen, dan is een van de criteria de keuze voor een masteropleiding van één jaar of meer, of toch liever een korte(re) certificaatcursus.

Het ligt voor de hand om voor werkenden van wie de werkgever de opleiding (deels) betaalt, het doel van de opleiding voorop te stellen. Wie bij wil blijven kan volstaan met een masterclass van een dagdeel tot een cursus van enkele weken. Wie een promotie op zijn werk krijgt en nieuwe competenties moet leren, zal eerder gediend zijn met een wat langere cursus. De keuze kan bestaan uit intensieve trainingen tot een cursus van enkele maanden. Masteropleidingen daarentegen, lijken vooral geschikt voor mensen die heel ander werk willen gaan doen en die in hun vooropleiding onvoldoende kennis hebben opgedaan van het nieuwe vakgebied. De MBA's zijn daarvan natuurlijk een mooi voorbeeld, maar er zijn meer masters die gespecialiseerde opleidingen bieden.

Toch lijkt de keuze voor een korte of lange opleiding relatief eenvoudig als men dat vergelijkt met criteria als kwaliteit of vorm dan wel opzet van de cursus. MBA's bijvoorbeeld worden in alle soorten en maten aangeboden, maar onder het koren zit ook heel wat kaf. Gaat men voor een internationale carrière of niet? Is het instituut erkend? Is er een ranking zodat men de opleiding kan vergelijken met andere aanbieders? En heel belangrijk, door wie is het diploma erkend? Met masters is dat van cruciaal belang, omdat niet erkende masters geen civiel effect hebben. Is de kwaliteit van een master twijfelachtig, dan is het misschien raadzaam toch maar om te zien naar een cursus met dezelfde inhoud. Maar ook daar dient de student in spé zich altijd af te vragen 'wie is de afzender' en wat is de kwaliteit. En is een training wel de geëigende vorm of is juist het verwerven van inzicht en nieuwe kennis het doel? Veel mensen hebben de ervaring dat na het volgen van een training, het aanvankelijke enthousiasme al snel moet plaatsmaken voor de realiteit van alledag. Alle goede voornemens ten spijt, valt men terug in de oude routines, meestal omdat de training te kort was of de didactiek niet toereikend voor het doel.

Overigens zijn voor alle bovenstaande overwegingen de kosten meestal nog altijd van doorslaggevend belang. Misschien is een MBA wel de meest optimale keus, het cursusgeld is voor menig opleidingsbudget een brug te ver, of liever gezegd te hoog. Wie geen concessies wil doen aan de kwaliteit, valt dan automatisch terug naar een postinitiële cursus.

Kortom, in de afweging een postinitiële cursus te kiezen of toch liever een masteropleiding, spelen nogal wat factoren een rol. In alle gevallen is het zaak om zich goed te oriënteren. Hoe presenteren organisaties zich, bieden ze voldoende informatie; hebben ze open dagen of kun je proeflessen volgen; krijg je goed advies, kun je met een docent spreken over je opleidingsbehoefte; is de organisatie betrouwbaar, wat is de kwalificatie van de docenten; hoe ziet het programma eruit, is het curriculum gebalanceerd? Allemaal vragen die leiden naar de juiste keuze voor de meest geschikte opleiding.

Bekijk hier de presentatie van Erasmus Academie BV op Millian.nl.