Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 31 januari 2012
Auteur:
Functie: Hoofddocent
Organisatie: Beeckestijn Business School


Hoe kies ik een post-hbo-opleiding?

Steeds meer mensen kiezen er voor om naast een drukke baan of privé- en gezinsleven een studie te volgen. Zo'n studie ondersteuntdan een carrière, geeft een nieuwe swing aan werk, zorgt voor het realiseren van een netwerk of brengt iemand geheel nieuwe inzichten. Soms is een studie verplicht, om kennis en kunde bij te houden. Soms is een studie nodig, werelden veranderen vooral in deze tijden in hoog tempo dus aanpassen is een vereiste.

Soms is het gewoon leuk en leerzaam om een studie te volgen. Soms is het pure noodzaak om een volgende stap in je carrière te kunnen maken.

Edward is van huis uit ICT-er. Hij is eind jaren '80 opgeleid aan de HTS en heeft door zelfstudie zich de materie van het automatiseren van bedrijfsprocessen eigen gemaakt. Edward werkt al 14 jaar bij een grote bank en hij wil een 'career move' maken naar de afdeling die zich met klanten bezighoudt. Na bijna 20 jaar 'achter de knoppen' te hebben gezeten, wil Edward een meer klantgerichte functie. Die functie ontstaat nu bedrijven steeds vaker vanuit software-systemen klanten in kaart brengen en contact onderhouden. Edward gaat een marketingopleiding volgen met een link naar proces-management. De nieuwe commerciële kennis die hij opdoet, kan hij mixen met zijn ICT ervaring en zo heeft het bedrijf er binnen een jaar een perfecte senior manager customer services bij.

Wat de reden ook is, het kiezen van een studie is niet makkelijk. Al helemaal niet in het ondoordringbare woud aan opleidingen dat Nederland rijk is, op iedere straathoek wordt wel een opleiding aangeboden waarbij de certificeringen, de nieuwe terminologie en de verplichte deelnames je om de oren vliegen. Tijd daarom om eens een licht te schijnen op het selectieproces. We leggen daarbij de nadruk op de keuze van een post-hboopleiding. Hoe maak je een keuze en wat heb je er dan vervolgens aan?

Wat is post-hbo?

Een post-hbo-opleiding is een opleiding die je doet na een Hogere Beroeps Opleiding. Gemiddeld genomen is dat ook het niveau wat je nodig hebt om aan een dergelijke opleiding te kunnen deelnemen. We zien regelmatig dat ook niet-hbo-ers deze opleidingen volgen, dat kan heel goed omdat er dan sprake is van opgebouwde competenties door werkervaring en mogelijke studie elders. Een reguliere hbo-opleiding wordt meestal zo tussen het 20e en 25e levensjaar afgesloten. Iemand die op jonge leeftijd gaat werken en inmiddels 35 is, een leidinggevende functie bekleedt, bouwt vaak een dijk aan ervaring op en heeft in het algemeen geen enkele moeite met het doorlopen van een post-hbo-opleiding. We zien wel vaak dat opleiders een intake-gesprek of minimaal het CV doornemen van een potentiële student, om te zien of aan het gewenste niveau kan worden voldaan.

Een post-hbo-opleiding is een praktijkgerichte opleiding die de aansluiting maakt tussen de dagelijkse praktijk, nieuwe theorieën en inzichten en meestal opleidt om een bepaald vak beter te gaan beheersen. Daarom is oefening nodig. De opleiding dient geen aaneenschakeling te zijn van interessante hoorcolleges. Het hbo-denken en de praktische invalshoek zijn kenmerken van een post-hbo-opleiding. Wat ik vandaag leer, pas ik morgen toe. Die praktische invalshoek is eigenlijk onderdeel van de definitie van zo'n opleiding. De beste post-hbo-aanbieders hebben dan ook oefeningen in hun pakket zoals groepsopdrachten, het maken van individuele plannen en rapporten, en de verdediging daarvan. Rijtjes leren en strakke examens zijn hierbij niet aan de orde. Het peilen van de competentie en de motivering van interpretaties, voorstellen, visie en de uitwerking en strategie daarvan des te meer! Een post-hbo-opleiding is daarom vooral een bondige en intensieve leergang met veel ruimte voor het toepassen van de lesstof.

Annemiek is leidinggevende en ziet haar vak sterk veranderen door internet, nieuwe technologieën en nieuwe wetgeving. Haar jongere medewerkers die vaak net zijn afgestudeerd komen met termen en begrippen aanzetten waar Annemiek wel eens van heeft gehoord, maar niet altijd direct kan plaatsen. Soms zijn modellen en theorieën geheel nieuw en anders. Annemiek is manager, kan dat als de beste, maar wil inhoudelijk op het vinketouw blijven zitten. Kortom, tijd voor een studie. Ze kiest voor een post-hbo van vier maanden en een tiental colleges waar docenten aan zijn verbonden die over haar vakgebied publiceren en waarbij de opleider een netwerk aanbiedt met kennissessies en een alumni-programma om bij te blijven. Zo is Annemiek ook na haar diplomering gegarandeerd van het bijblijven van kennis en laatste ontwikkelingen!

Waar moet een post-hbo-opleiding aan voldoen?

In onze ogen is een post-hbo intensief, interactief, niet te groot opgezet en 'eindig met vervolg'. Om maar met de laatste cryptische opmerkingen te beginnen... met het diploma in de hand wordt het pas interessant. Veel studies leiden op, geven een certificaat of diploma en daarna houdt het op. Daarom is een goede post-hbo-opleiding een kernachtige en concrete begeleiding in een bepaald onderwerp, een verdiepingsslag vanuit docent en studiemateriaal. Geen ellenlange studies, daar is al vandaag de dag geen tijd meer voor. Wel een afgebakend leerdoel. De betere aanbieders van een post-hbo gaan daarom ook in op de individuele wensen en behoeften van een student. Via persoonlijke gesprekken kan men zo het leerdoel en de onderwerpen binnen de studie afbakenen. Daarop kan dan ook weer de opdracht of het eindgesprek met toetsing gebaseerd worden. Wat de 'eindigheid' betreft...

Een goede opleiding zou ook na de opleiding updates kunnen geven aan afgestudeerden. We zien zoiets wel bij reguliere hbo- en universitaire opleidingen, maar nog niet zo vaak bij commerciële post-hbo-opleidingen. Daarom is een alumniprogramma en het realiseren van een 'education permanente' een zeer goede plus.

Pieter en Birgit werken samen aan een plan van aanpak voor hun werkgever. "Weet je wat", zei Pieter, "We gaan samen een opleiding volgen en timmeren daar ons plan in elkaar." Birgit vond een leergang die binnen een half jaar opleidde tot het gewenste specialisme met de mogelijkheid om samen af te studeren op het plan van aanpak. Er zat nog een 'extra' aan vast. De post-hbo-aanbieder organiseert drie keer per jaar updates voor de afgestudeerden. Hierbij wordt er een netwerk aan oud-studenten gecreëerd. Toen Pieter en Birgit uitbreiding zochten, vonden zij hun nieuwe collega in het netwerk. En, kennis werd ook nog eens concreet bijgespijkerd!

Hoe kies je een post-hbo-opleiding?

Allereerst is de keuze voor een post-hbo een zeer persoonlijke keuze. We kunnen een checklistje geven of een vijfstappenplan, maar de basis is: voelt het goed aan. De keuze voor een opleiding is gebaseerd op de vraag: leer ik wat ik leren wil. Niet altijd is dat leerdoel bekend. Dat komt omdat er vaak in een vakgebied enorm veel ontwikkelingen gaande zijn, dat het lastig is een eigen richting te bepalen. De vraag die je jezelf stelt 'ik wil leren' heeft een achtergrond, zoals kennis verwerven voor de uitoefening van een vak, je carrière een lift geven, een nieuwe richting kiezen, een liefhebberij uitbouwen, je netwerk vergroten... Ga daarom praten met docenten van de opleiding. Geef jezelf de ruimte je gedachten te delen. Veel goede post-hbo-instellingen geven gast- en proefcolleges of hebben individuele gesprekken. Zo leer je de inhoud, docenten en zelfs mede-studenten kennen.

Tot slot... je investeert als je een post-hbo gaat volgen. In tijd, geld, mensen... en in jezelf. Neem de tijd om te kiezen. Betrek de opleider in je keuze. Zorg dat je materialen, docenten en mogelijk zelfs locaties hebt gezien. Besteed de tijd voor de keuze goed, dan is de opleiding dubbel en dwars de investering waard. En bedenk, met het diploma in de hand, begint het pas. Kennis en netwerken kunnen sleets worden, investeer continu in kennis en kunde, blijf vernieuwend bezig en zoek een opleider die daar echt serieus werk van maakt.

Egbert Jan van Bel (auteur, onderzoeker & docent)

Egbert Jan van Bel is schrijver van marketing- en managementboeken. Zijn laatste boek 'Kloteklanten' (Kluwer) is een pamflet voor het op juiste wijze omgaan met klanten. Het is een regelrechte bestseller in Nederland en België. Met het boek 'Event Driven Marketing' -gaat over klantgericht ondernemen- won hij de Marketing Literatuurprijs en een geheel nieuw boek met dezelfde titel wordt inmiddels in de USA uitgegeven (Racom Publishers).

Egbert Jan is kerndocent bij Beeckestijn Business School, voorzitter van het Marketing Executive Center (MEC), jurylid van de International Webby Awards (Oscar voor Internet) en lid adviesraad van IAB (Interactive Advertising Bureaus).

Egbert Jan geniet vooral bekendheid om zijn praktijkgerichte en doelmatige visie op het (commerciële) bedrijfsproces. Al vele jaren adviseert hij uiteenlopende bedrijven en instellingen over klantgericht ondernemen.