Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 11 april 2005
Auteur:
Functie: Directeur, Emeritus Hoogleraar Bedrijfskunde
Organisatie: M. Mulder Advies BV., Erasmus Universiteit


Het ontwikkelen van strategisch leiderschap

Om met snelle veranderingen om te kunnen gaan, is een goede scholing van het leiderschap nodig. Zo blijft de organisatie fit.

Organisaties worden steeds meer geconfronteerd met turbulente en deels onvoorspelbare ontwikkelingen. Denk aan de globalisering, de informatietechnologische revolutie; de veranderde normen en waarden van mensen. Organisaties moeten dus fit blijven. Hiervoor is goede scholing van de medewerkers nodig. Allereerst scholing van het leiderschap. Hiervoor zijn de Post Doctorale en Post HBO-opleidingen zeer geschikt. Kennis, inzicht en bekwaamheden op peil houden is nodig maar niet toereikend. De scholing moet innovatief zijn.


Kwaliteit van scholing:

Uiteraard is voor iedere organisatie die wil investeren in scholing, de kwaliteit van de opleiding een beslissende factor. Maar enkele belangrijke andere criteria zijn af te leiden uit de (internationale) scholingspraktijk. Het is daarom goed eerst stil te staan bij het leerproces en de individuele succesfactoren die het rendement van de opleiding bepalen.


1. Persoonlijk leren

Leerprocessen spelen zich af in individuele personen. Daarbij bestaat een belangrijk onderscheid tussen:

  1. verwerving van inzicht, kennis en theorie
  2. verwerving respectievelijk verbetering van capaciteiten. Wat een leider weet is niet genoeg, hij moet hierover goed kunnen communiceren met medewerkers, klanten. Contactvaardigheden en andere capaciteiten kunnen geleerd worden.
  3. verbetering van attitudes (mentale instelling). Dit is het moeilijkst te realiseren, maar het meest beslissend voor succes.


2. Inzet

Succes is vrijwel altijd mede een gevolg van een enorme inzet. Soms zijn er activiteiten die iemand onaangenaam vindt. Zoals de ondernemer die graag grote zaken afsluit, maar de administratieve en financieel-economische opvolging daarvan afschuift. Of de manager van de instelling die zich graag bezighoudt met formele regelgeving maar het conflict op zijn afdeling niet ziet. De Post Doctorale en Post HBO-opleiding stelt zware eisen gesteld aan de inzet van de deelnemers. Met opdrachten en huiswerk kan worden ingespeeld op zwakke punten.


3. De leerattitude

Kan iemand leren van zijn / haar ervaringen, kritiek aanhoren en benutten? Een goede opleiding benadrukt beïnvloeding van deze attitude. Als een deelnemer zwak is in mondelinge presentatie mag hij de resultaten van de subgroep rapporteren aan de voltallige deelnemersgroep. Als hij geen kritiek kan verdragen kan hij ladingen daarvan tegemoet zien.


Leerattitude beslissend voor resultaat

De leerattitude is beslissend voor het resultaat van een deelnemer. Dit begint bij de eigen keuze om aan een opleiding deel te nemen. Een de goede Post Doctorale of Post HBO-opleiding doet een zwaar beroep op eigen activiteit, initiatief en de onafhankelijkheid van de deelnemer.


De lerende groep

Als mensen in groepen leren, kan de wisselwerking meerwaarde bieden. Bij intensieve interactie is de input door deelnemers een cruciale factor. Zij kunnen live-cases uit hun eigen organisatie inbrengen. De interactie kan opgevoerd worden door taken aan subgroepen toe te wijzen. De deelnemers oefenen zodoende ook in samenwerking, eventueel in combinatie met leiderschap. Interactie is ook nodig tussen de leergroep en de opdrachtgever over de opleiding.
Innovatietechnieken zoals brainstorm berusten op de gedachte gezamenlijk tot betere ideeën te komen. In een goede Post Doctorale en Post HBO-opleidingen leren deelnemers van de anderen, die in andere bedrijven of branches werken, zo nieuwe ideeën. Een gemengde samenstelling van organisaties, branches en omvang biedt een rijke bron van nieuwe ervaringen.


Praktijkrelevantie en maatwerk

Goede Post Doctorale en Post HBO-programma's voldoen aan het criterium dat ze relevant zijn voor de huidige en latere praktijk van de deelnemers. Zo'n opleiding onderscheidt zich van kortere en minder omvattende scholingsprogramma's door bijvoorbeeld het methodisch gebruik van nuttige theorie, van oefeningen en games die relevante praktijksituaties simuleren, door voorbeeld-cases en vooral door live-cases ingebracht door de deelnemers zelf.


Resultaat voor deelnemer en organisatie

Een (langere) Post Doctorale en Post HBO-opleiding stelt zeer zware eisen aan de deelnemer, tijdens de zittingen, in de tussenliggende perioden waarin taken verricht worden en soms zelfs in de voorbereidingsfase. Het resultaat moet zijn dat de individuele deelnemer in staat is een indringende analyse van kernproblemen te verrichten en de beste keuzen te maken voor actie. Hij beoefent integraal strategisch leiderschap, eventueel strategisch leiderschap op een gespecialiseerd gebied. Hij bevordert zodoende zijn individuele carrière. Zodoende wordt ook de organisatie doortrokken van strategisch leiderschap.