Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 15 april 2011
Auteur:
Functie: Voormalig Associate Dean MBA en MSc in Management programs
Organisatie: Nyenrode Business Universiteit


De vijf W's van weer studeren

Je bent als “'young professional”' al vijf tot tien jaar met veel plezier aan het werk. Je bent ambitieus maar voelt dat je meer in je mars hebt. Je beseft dat de kennis die je tijdens je studie hebt verkregen niet meer toereikend is en je hebt de behoefte om je persoonlijk verder te ontwikkelen. Daarom denk je erover om weer te gaan studeren. Bij de keuze voor een MBA, MSc of post-graduate opleiding komen een groot aantal vragen op je af. Hieronder gaan we in op een aantal van zulke vragen.

Waarom?

Prof. Dr. Jack A. A. van der Veen over young professionalsKennis veroudert en organisaties hebben te maken met snel veranderde omgevingen en dientengevolge stellen werkgevers steeds hogere eisen aan hun mensen. Jij wilt je ongetwijfeld verder ontwikkelen en zodoende je positie op de arbeidsmarkt versterken. Kortom, blijven leren is een must! En als dat niet voldoende voor je is: leren is natuurlijk hartstikke leuk! Dat er weer gestudeerd gaat worden is dus eigenlijk niet het issue. Interessanter zijn vragen als: "Wat ga ik studeren?", "Is leren door meer ervaring op te doen ook voldoende?", "Wat kan ik beter doen: een bedrijfscursus of een formele studie bij universiteit of hogeschool?" en natuurlijk "Hoe ga ik het één en ander financieren?". De "beste" keuze voor een postopleiding is afhankelijk van vele factoren. In dit artikel wordt getracht de diverse opties helder op een rijtje te zetten en een aantal aspecten te geven waarmee je rekening zou moeten houden bij het maken van een weloverwogen keuze.

Wat?

Eén van de eerste vragen die je zult moeten beantwoorden is: "Wat wil ik studeren?". Grofweg zijn hier twee opties, namelijk "verdieping" en "verbreding". Bij verdieping gaat het om een verdere specialisatie, het verdiepen in je eigen expertise zoals bij masterclasses en postdoctorale leergangen. Bij verbreding gaat het om het ontwikkelen van je managementvaardigheden. Dit laatste is vooral aan de orde als je binnen je eigen bedrijf doorgroeit naar een leidinggevende functie. Een MBA, MSc of ander managementprogramma zijn hiervoor een serieuze optie.

Bij de keuze tussen verdieping of verbreding spelen een aantal overwegingen. Ten eerste: "Wat vind je leuk?". Te vaak laten mensen zich leiden door de arbeidsmarkt. Een dergelijke studiekeuze wordt ingegeven door een soort angst, namelijk dat je na alle studie-inspanningen geen passende functie zou kunnen vinden. Maar angst is altijd een slechte raadgever.Je kunt pas echt goed worden in een vak als je het ook echt leuk vindt. Kies voor een studie waar je echt zin in hebt. Jouw enthousiasme zal je niet alleen helpen de studie met succes af te ronden maar zal ook aanstekelijk werken op je omgeving en werkgevers en daarmee je kans op de arbeidsmarkt vergroten.

Ten tweede: "Wat is je ambitie?". Stel jezelf de vraag: "Welke functie zou ik over tien jaar willenbekleden?" of "Bij wat voor soort organisatie zou ik willen werken en waaruit zouden mijn dagelijkse activiteiten moeten bestaan?". Dit zijn moeilijke vragen en er zijn maar weinig mensen die hier een duidelijk antwoord op hebben. Geldt dit ook voor jou, maak je dan niet druk over je studiekeuze: "als je niet weet waar je naar toe wilt, maakt het ook niet uit welke kant je oploopt". Volg gewoon je intuïtie en je komt vanzelf ergens terecht. Er zijn met dit uitgangspunt al vele mooie carrières tot stand gekomen. Als je wel een specifieke ambitie hebt, zal je studiekeuze instrumenteel moeten zijn. Wie wil werken in een top onderzoekslaboratorium, is gediend met een specialistische studie. Wie een leidinggevende functie ambieert, is meer gebaat bij een generalistische (management) studie.

Maak ook de overweging: "Is management iets voor mij?". Helaas denken veel mensen dat je pas echt carrière maakt als je een (steeds hogere) managementfunctie hebt. Echter, niet iedereen is even geschikt om leiding te geven. Organisaties hebben net zo veel behoefte aan topspecialisten als aan leidinggevenden. Voel je dus niet gedwongen om het management in te gaan maar volg je passie.Sommige mensen willen hun studie gebruiken als instrument om een radicale switch in hun carrière mogelijk te maken. Dit blijkt in de praktijk vaak lastig. Als afgestudeerde van je tweede studie moet je vaak concurreren met studenten die dezelfde opleiding als eerste studie hebben gekozen.

Het voordeel dat zij hebben (jonger, goedkoper,kneedbaarder) kan jij compenseren met je werkervaring. Maar wil de werkgever dit als voordeel zien, moet je werkervaring wel relevant zijn voor de nieuwe functie. Als je kiest voor een radicale switch in je carrière, vraag jezelf dan eerst af wie er belangstelling heeft voor de unieke combinatie van jouw twee expertises en focus je daar op.

Als je een goede werkgever hebt die openstaat voor postdoctoraal onderwijs, zal deze ongetwijfeldideeën hebben over de opleiding die je zou kunnen volgen. Maar uiteindelijk ben jij degene die de inspanning moet verrichten. Kom zelf met een plan en wacht niet af waarmee je werkgever komt. De 'goede' werkgever zal in ieder geval je initiatief en ambitie waarderen, soms zelfs met geld en/of tijd. Het mooiste is natuurlijk als je werkgever en jij een gezamenlijk belang hebben. Maar hier kun je niet zondermeer vanuit gaan.

Wanneer

Een belangrijke vraag is: eerst nog een paar jaar werkervaring opdoen of gelijk een aansluitendestudie volgen?. Er zijn vele mensen die hun studie blijven uitstellen omdat het 'nu even niet uitkomt'. Maar vaak leidt uitstel tot afstel. In plaats van je te laten leiden door omstandigheden, is het beter om zelf de juiste omstandigheden te creëren. Je zult merken dat je omgeving enthousiast reageert en jouw plannen ondersteunt als ze ziet dat jij alles op alles zet om een studie te doen. Over het algemeen komen 'young professionals' er na een aantal jaren werken achter dat ze tegen het plafond aanlopen vanwege hun studieachtergrond of het idee hebben dat ze harder kunnen doorgroeien als ze een MBA, MSc of andere post-initiële titel behalen.

Het grote voordeel van een deeltijd opleiding is dat er expliciet gebruik wordt gemaakt van je werkervaring. De problematiek die aan de orde komt, is vaak direct gerelateerd aan hetgeen je in de praktijk hebt meegemaakt. Tegelijkertijd studeren en werken heeft als belangrijkste voordeel dat je in je werk kunt profiteren van wat je in je studie leert en andersom. Deze synergiversterkt het leereffect enorm. Dit maakt dat je gemotiveerder en vooral doelgerichter kunt studeren. Van belang is om te merken dat bijvoorbeeldeen MBA weinig zin heeft als je geen werkervaring hebt. Doorgaans is dit dan ook een explicietetoelatingseis.Het helpt soms om een studie te volgen met een specifiek doel voor ogen, namelijk het in aanmerking komen voor een bepaalde functie. Je kunt met je werkgever afspraken maken dat als je de studie afgerond hebt, dit een stap in je carrière betekent.

Waar?

Als je eenmaal besloten hebt om door te studeren,is de volgende vraag waar je dat gaat doen. Bij de keuze voor een opleidingsinstituut spelen een aantal overwegingen mee. Grote bedrijven bieden een scala aan bedrijfsspecifieke programma's op maat. Het voordeel hiervan is dat je diverse collega's binnen je bedrijf leert kennen en dat de aangeboden leerstof vaak direct toepasbaar is binnen je werkomgeving. Een andere mogelijkheid is om een "open programma" te volgen bij een opleidingsinstituut. Dit heeft als voordeel dat je mensen uit een totaal andere omgeving ontmoet en dat je gezichtspunten en ervaringen leert uit totaal verschillende bedrijfstakken en disciplines. Hoewel dit doorgaans wat minder toegesneden is op je eigen specifieke bedrijfsomgeving, kan een open programma zeer stimulerend en verhelderend zijn.Moet je kiezen voor een formele opleiding aan een universiteit of hogeschool, leidend tot eenofficieel erkende titel (bijvoorbeeld MA, MSc of MBA), of is het beter een aantal losse cursussente volgen? Hierbij geldt vrijwel altijd dat de verhouding inspanning tot het resultaat constantis. Cursussen zijn vaak relatief eenvoudig te volgen maar hebben, zeker op lange termijn, niet echt heel veel toegevoegde waarde.

Voor een masteropleiding geldt het omgekeerde. Het lijkt soms dat het niet uitmaakt waar je een studie volgt, omdat de inhoud min of meer hetzelfdeis. Voor masteropleidingen, en met name post-initiele opleidingen, geldt dit steeds minder. De reputatie van een opleidingsinstituut wordt steeds belangrijker. Een goede reputatie heeft een dubbel effect.Als je een opleiding hebt afgerond van een instituut met een sterke reputatie, heeft dit een positief effect op je waarde op de arbeidsmarkt.Mede hierdoor zullen vooral de betere en meer gemotiveerde studenten kiezen voor een dergelijk instituut. Dit zorgt er weer voor dat je in een betere leeromgeving terechtkomt. Bij de keuze voor een instituut is het van belang om goed na te gaan wat de reputatie van de diverse opleidingsinstituten is.

Als je een studie volgt, treed je vanzelf toe tot het netwerk van die opleiding. Hoewel maar weinig mensen hier bij stilstaan, is het alumninetwerk van de opleiding een potentieel zeer waardevolle component van de opleiding. In het alumninetwerk vind je gelijkgestemden; mensen met dezelfde ambitie, passie en interesses als jij. Niet zelden vind je belangrijke klanten en toeleveranciers onder de alumni. Maar belangrijker, je vindt mensen met wie je over jouw uitdagingen, issues en problemen kunt spreken. En via het alumninetwerk blijf jein contact met je opleiding en zodoende met de nieuwste ontwikkelingen en inzichten. Kies daarom een opleiding waarbij er expliciet aandacht wordt besteed aan het alumninetwerk.

Waarde?

Als je verder wilt studeren, zal je moeten bedenken dat de kosten aardig kunnen oplopen. Soms is je werkgever bereid een gedeelte van de kosten te dragen. Ook is het vaak mogelijk een lening af te sluiten of zijn er aantrekkelijke mogelijkheden voor aftrek van de belasting. De financiële mogelijkheden om een studie te kunnen volgen zijn het onderzoeken zeker waard. Het belangrijkste is echter: zie de kosten als een investering in jezelf! Een investering in jezelf is immers de beste investering die je kunt doen. De grote vraag is: "betaalt de investering zich ook uit"? Er is natuurlijk altijd een kans dat jede studie niet aankunt. Als dit je grootste zorg is dan geldt: als je het niet probeert, zul je hetnooit weten. Maar je hebt in ieder geval je grenzen leren kennen. Hoewel dit niet altijd prettigis, ook dit is iets wat erg waardevol kan zijn. Een ander mogelijk risico is dat je na je opleidingniet de gewenste baan kunt vinden. Ook hier is zekerheid niet te geven. Maar je mag wel van je opleidingsinstituut verlangen dat ze je van advies voorziet in het vinden van gepast werk. Met andere woorden, ga na of je via je opleiding passende loopbaanadviezen kunt krijgen. Ook dient gezegd dat werkgevers het doorgaans voor je vinden pleiten als je zelf je studie hebt gefinancierd. Het getuigt van moed, ambitie, geloof in jezelf en ondernemerschap.Na het succesvol afronden van je studie, zul je een diploma of certificaat ontvangen.

Doorgaans betekent dit dat je een hoger salaris kan verdienen. Dit is natuurlijk mooi, maar alleen een diploma is wat magertjes voor eendure masteropleiding. Je dient je vooral ook af te vragen wat de opleiding kan bijdragen aan je persoonlijke ontwikkeling. In welke mate is er binnen de opleiding impliciet en expliciet aandacht voor jouw persoonlijke talenten en zwakheden? Indien dit in ruime mate aanwezig is, is de investering al ruim de moeite waard. Immers, je ontwikkelt iets waardevols wat je meeneemt in de rest van je (werkzame) leven!Als je bovenstaande doorleest denk je wellicht: dat zijn meer vragen dan antwoorden. En dat klopt. Een algemeen advies over de keuze voor postonderwijs is namelijk niet te geven. Die moet je voor jezelf vinden. Nog een laatste advies: laat je niet belemmeren door je eigen twijfel. Iedereen heeft twijfels over zijn toekomst. Geloof in jezelf dan volgt de rest vanzelf.