Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 4 november 2013
Auteur:
Functie: Teamleider / studieadviseur
Organisatie: Hogeschool Utrecht - Centrum voor Natuur & Techniek


Blended learning op post-hbo-niveau

Blended learning is eigenlijk geen methode maar een visie. Eigenlijk stop je alle onderwijsmethoden in een blender, van klassikaal onderwijs tot en met e-learning, en stel je op basis van een aantal criteria het meest renderende onderwijs samen.

Will it blend?

Blended learning is in opmars, maar vaak wordt blended learning als nieuwe zak om de oude wijn verkocht.

Wat is Blended learning?

Blended learning is geen methode maar een visie. Eigenlijk stop je alle onderwijsmethoden in een blender, van klassikaal onderwijs tot en met e-learning, en stel je op basis van een aantal criteria het meest renderende onderwijs samen.

De wereld om ons heen verandert. Dat is niets nieuws. Maar wat verbaast, is het nog steeds toenemende tempo waarin de veranderingen plaats vinden. Toenemende globalisering, accelerator is de door bedrijfseconomische principes gedreven wens (must) arbeid daar plaats te laten vinden waar het het meest rendabel is. In veel gevallen betekent dit dat productie veelal in lagelonenlanden plaats vindt. In onze westerse samenleving verschuift de focus naar onder andere dienstverlening, logistiek en onderzoek. Ook kleinschaliger vervaardiging van hightech producten op mkb-niveau is kansrijk. De gebruikte technieken zijn aan snelle veranderingen onderhevig. Multinationals die hun productie elders hebben ondergebracht, houden hun hoofdvestiging vaak in Nederland.

Door de huidige stand van de techniek neemt het aantal incidenten af, echter neemt de complexiteit van incidenten toe! Neem als voorbeeld de auto. De betrouwbaarheid en veiligheid is in de afgelopen decennia veel groter geworden, de auto bewaakt essentiële functies continu en is zelfs in staat zijn omgeving in te schatten op onveilige situaties. De auto analyseert en handelt naar deze waarnemingen. Het aantal storingen is een stuk minder dan vroeger, echter, als er een storing optreedt is het vinden van de oorzaak zeer complex geworden en vaak worden complete printplaten volgens het 'trial and error' principe vervangen.

Deze veranderingen leggen een geheel nieuwe claim op het gewenste kennisniveau. De vraag naar hoogopgeleide kenniswerkers neemt toe. Deze vraag wordt nog eens versterkt door het uitstromen van de babyboomers uit ons arbeidsproces.

Verandering vraagt om aanpassingsvermogen

Het gaat om het aanpassingsvermogen aan nieuwe situaties, zowel van bedrijven als van individuen. Hoe zorgt u als bedrijf en individu dat u 'fit' bent? En, hoe blijft u fit?

Bedrijven die investeren in kennis hebben de sleutel tot succes gevonden. Investeren in kennisontwikkeling maar ook in kennisbehoud en kenniscirculatie. De gedachte dat het behalen van een startkwalificatie waarop de werknemer gedurende zijn gehele arbeidsparticipatie kan teren genoeg is, is sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw langzaam aan het afbrokkelen. Dit is vandaag de dag echt een achterhaalde gedachte. 'Een leven lang leren' als slogan deed zijn intrede begin jaren negentig.

Met blended learning maakt het onderwijs, in navolging van andere sectoren, nu ook een innovatieslag. Als een piloot uit de jaren zestig in een modern vliegtuig de cockpit binnenstapt, zal hij het vliegtuig door de vele innovaties niet kunnen besturen. In het onderwijs echter is qua proces nooit veel veranderd. Vernieuwingen vonden alleen plaats in de ondersteunende diensten. Het krijtbord werd een whiteboard, waarna vervolgens het smartboard volgde. Met blended learning veranderen de processen wél.

Het traditionele onderwijs is ontwikkeld rondom het principe dat kennis schaars is. Dit is al decennia niet meer zo. Kennis is breed en vrij toegankelijk. Zeker met de komst van tablets en smartphones is kennis (vrijwel) overal en altijd beschikbaar.

Will it blend?

Van de huidige kenniswerker wordt dan ook iets anders verwacht dan uitsluitend beschikken over de juiste Body of Knowledge. Belangrijk is de mate waarin de kennistransfer plaatsvindt naar de beroepspraktijk. Met andere woorden: hoe is de blend tussen de kennisontwikkeling en de huidige beroepspraktijk, noodzakelijk voor de kenniseconomie die Nederland wil zijn en blijven? Het idee bij een leven lang leren is dat voor het fit for use blijven van medewerkers, zij zullen moeten blijven ontwikkelen. Met de globalisering stijgt de wens om ontwikkeling in herkenbare en erkende eindkwalificaties weer te geven.

Ook participatie in het arbeidsproces zorgt voor ontwikkeling en in sommige gevallen weer voor verkorte leerroutes bij vervolgtrajecten. Deze opgedane competenties hebben afgelopen tijd veel aandacht gehad in de media met campagnes als 'weet waar je staat, vraag je ervaringscertificaat'. Een mooie slogan, maar… Op beleidsniveau is er veel aandacht voor geweest maar in de praktijk ontbreekt het aan een systematische aanpak. Ideaal zou zijn niet na ruime werkervaring eens te meten welke competenties er zijn verworven,
maar vooraf een ontwikkelplan te maken. Bij een dergelijk ontwikkelplan maken bedrijf, de medewerker en het opleidingsinstituut een plan welke erkende kwalificatie behaald moet worden. Als het doel bepaald is kunnen de partijen afspraken maken welke competenties ontwikkeld gaan worden in de werkomgeving, welke door het volgen van onderwijs en welke competenties de medewerker in zijn hobby/privé-leven gaat ontwikkelen. Periodiek kan er dan besproken worden of het doel nog valide is en kunnen de behaalde competenties worden gemeten.
Ook na het behalen van een erkende kwalificatie zal de fitheid gemeten moeten blijven. Immers ook kennis moet je blijven onderhouden, nieuwe wet- en regelgeving, normen, methodes en technieken doen hun intrede. Als u wordt geopereerd in een ziekenhuis is het maar wat prettig te weten dat de chirurg van de nieuwste behandelmethodes op de hoogte is, en hij in staat is deze toe te passen. Voor medisch personeel is dit geregeld in het BIG- register.
Zo start Centrum voor Natuur & Techniek binnenkort met het kennisabonnement op het gebied van maintenance. Hierin kunnen oud-cursisten middels een kennisabonnement hun kennis eenvoudig up to date houden.
Bedrijven kijken voor hun na- en bijscholing vaak alleen naar de kosten van de opleiding. Vreemd, want op allerlei andere terreinen spelen bedrijfseconomische aspecten zoals rendement wel een belangrijke rol. Dat moet je op het gebied van onderwijs ook doen. Kijk dus naar je werknemers en welke opleiding ze nodig hebben. Betrek ook je KPI's, de prestatie indicatoren van je bedrijf, bij je keuze en probeer daarbij zo kostenefficiënt mogelijk te werken. Dat betekent dat je ook let op verletkosten, de kosten die je maakt omdat je werknemers op cursus zijn en niet op het werk kunnen verschijnen.
Binnen veel bedrijven ontbreekt het helaas aan een gedegen integraal plan om kenniscirculatie te borgen.
Opleidingsinstituten bijvoorbeeld aan hogescholen verbonden, kunnen daarbij helpen.

Bij de meeste bedrijven wordt er een dag of vijf per jaar in trainingen geïnvesteerd. Rekening houdend met de topprestaties die verwacht worden van deze kenniswerkers is dit een
schamele investering, en vaak net genoeg om de aanwezige kennis te onderhouden.
Wat doet u eigenlijk in die vijf dagen? Wat was uw laatste training en wat van deze training is feitelijk blijven hangen en past u toe in uw werk? Vaak zijn dit aaneengesloten dagen waardoor de aangeboden stof maar weinig tijd heeft om te beklijven en na de training is het zo snel mogelijk back to business…
Kortom nuttig, maar niet zaligmakend en zeker geen recept voor een toekomstbestendige organisatie waarmee u de concurrentie de baas blijft.

Het zou voor bedrijven nuttig zijn om vanuit de visie een plan te maken welke toekomstige kennis en kunde nodig is binnen de organisatie. Op basis hiervan kunnen zij hieraan invulling geven. Voor organisaties blijven bedrijfsgerichte opleidingen noodzakelijk. Maar deze zouden veel meer ingericht moeten zijn vanuit rendementsoogpunt. Alleen dan wordt een training een bijdrage aan de winst in plaats van een kostenpost.
Zie opleidingen niet als kostenpost, maar als middel om effectiever/slagvaardiger te functioneren en daar dus rendement uit te halen die de investering (ver) te boven gaat.
Vanuit het individu bestaat een soortgelijke vraag: hoe zorgt u ervoor dat u over de juiste kennis en kunde beschikt om ook in de toekomst uw (veranderende) functie te blijven
uitoefenen? Of, hoe kunt u de juiste kennis verwerven voor een andere functie? Met andere woorden: hoe blijft u fit? De achtergrond waartegen een dergelijke vraag gesteld dient te worden is: herkennen en erkennen andere potentiële werkgevers de opgedane kennis en kunde? Dit is voor de kenniswerker, die vandaag de dag naar alle waarschijnlijkheid niet
tot zijn pensioen bij één en hetzelfde bedrijf blijft, een cruciale vraag om te stellen.

Naast het civiele effect van de opleiding is het goed om na te denken over de gewenste vervolgstap. Een opleiding waarmee u alleen de eindstreep behaalt van de opleiding zelf, is een mooie toevoeging op uw CV, maar biedt het u ook toegang tot vervolgopleidingen?
Mobiliteit vraagt om weegbare, meetbare kwalificaties met een civiel effect en toegang tot vervolgtrajecten.

Mobiliteit is niet (alleen) gericht op outplacement maar is een zeer geschikt middel om werknemers te binden en te boeien en zodoende uw high potentials te behouden. Zodat de 'Quest for the best' die zal ontstaan door de vergrijzing voor u geen nare gevolgen zal hebben.
Door groeimogelijkheden naar uitdagende functies (die weer meer kennis vragen) en of andere en uitdagende projecten worden medewerkers verleid. Een opleiding is een beloning
voor de medewerkers (geen straf), met de prettige bijkomstigheid dat het perspectief biedt.

Wat is een post-hbo-opleiding?

Een post-hbo-opleiding is een opleiding die je na het afronden van een hbo-(bachelor)opleiding volgt. Bij post-hbo-opleidingen wordt ervan uitgegaan dat de deelnemer beschikt over hbo-werk- en denkniveau. Dit kan worden aangetoond met een hbo-getuigschrift (bachelordiploma) of middels opgedane ervaring tijdens het werk (EVC). Bij de meeste opleidingsinstituten wordt gevraagd om uw diploma's en werkervaring mee te sturen. Op basis hiervan kan worden bepaald of de te volgen opleiding kansrijk is of dat eerst kennisdeficiënties dienen te worden weggewerkt. Bij twijfel kan een intake gesprek uitkomst bieden.

Wat kenmerkt een goede post-hboopleiding?

Een post-hbo-opleiding is een praktijk-gerichte leergang waarbij nieuwe inzichten, methodes en technieken aan deelnemers worden aangeboden. Door de praktische insteek is wat geleerd wordt tijdens de opleiding direct toepasbaar in de eigen beroepspraktijk. Daarnaast kunnen voorbeelden uit de eigen beroepspraktijk worden ingebracht waardoor u leert van, voor en door uw eigen werkomgeving.

Door het maken van individuele opdrachten bestaande uit plannen en rapporten geënt op uw eigen werkomgeving ontstaan voor de deelnemer en de werkgever direct rendement. Een post-hbo-opleiding biedt handvatten om vanuit de visie van een bedrijf, rekening houdend met nieuwe methoden en technieken, de vertaalslag te maken naar strategisch beleid.

Daarnaast is het aan te bevelen te kiezen voor een opleiding waarbij u geen doodlopende weg inslaat. Met andere woorden: kunt u na het behalen van de opleiding verder? Geeft de post-hbo-opleiding u toegang tot bijvoorbeeld een master of tot een andere post-hbo-opleiding? In sommige gevallen kunt u met een post-hbo-diploma vrijstellingen verkrijgen bij vervolgtrajecten.

Content is belangrijk maar usability is de sleutel tot succes! De waarde van een post-hbo-opleiding wordt bepaald door de toepasbaarheid van de content.

Conclusie: moderne post-hbo-opleidingen vormen een ideale blend! Zorg voor de fitheid van uzelf en uw bedrijf. Hbo-instellingen helpen u graag!


Bekijk hier de presentatie van de Hogeschool Utrecht - Centrum voor Natuur & Techniek op Millian.nl.