Dé opleidingensite voor hbo en hoger

Cursus: Lezen is top in het primair en speciaal onderwijs (LIST)

Aangeboden door: Hogeschool Utrecht

  • Beschrijving
  • Overzicht

LIST is een leesinterventieproject voor scholen voor primair onderwijs (regulier en speciaal), die (bijna) al hun leerlingen functioneel geletterd willen afleveren. Daarnaast is LIST bedoeld om leraren in de gelegenheid te stellen hun kennis en vaardigheden, met betrekking tot het leesonderwijs, te vergroten.
Steeds meer kinderen hebben moeite met lezen. En doordat ze er moeite mee hebben, vinden kinderen lezen ook minder leuk. Een boek lezen voor het slapen is niet meer de normaalste zaak van de wereld: kinderen lezen steeds minder en oefenen daardoor ook hun vaardigheid in het lezen steeds minder. Het gevolg is dat ze steeds meer moeite met lezen kunnen krijgen, waardoor hun motivatie nog verder afneemt. Deze kinderen komen als het ware in een negatieve spiraal terecht. Met het LIST-project kan het ontstaan van deze negatieve spiraal voorkomen en waar nodig doorbroken worden door te werken vanuit het betrokkenheidsperspectief van het lezen.

Het doel van het leesonderwijs is niet het aanleren van een techniek. Het doel van instructie bij lezen is het ontwikkelen van gemotiveerde en strategische lezers die het feit dat ze geletterd zijn gebruiken om te leren én gebruiken om te lezen voor hun plezier. De techniek van het lezen is slechts een middel om dat doel te bereiken. In het LIST-project wordt daarom de techniek van het lezen steeds verbonden met leesbegrip en leesbeleving. Bij het voorbereidend en aanvankelijk lezen wordt gezorgd voor dagelijks terugkerende instructieblokken waarin van begin af aan aandacht is voor een scala aan activiteiten die betrekking hebben op lezen én schrijven in een functionele context. Vloeiend lezen wordt vooral bereikt door veel te lezen. De ontwikkeling van het vloeiend lezen wordt in het project bevorderd door het lezen van leeftijdsadequate teksten die door de kinderen zelf gekozen zijn.
Deze aanpak is gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke inzichten over het tot stand komen van het leesproces. De aanpak is uitgewerkt onder verantwoordelijkheid van Dr. Thoni Houtveen, Lector Geletterdheid, verbonden aan Hogeschool Utrecht.

De inhoudelijke kennis en de uitvoering van LIST op de scholen wordt gekoppeld aan schoolontwikkeling. Scholen leren gedurende het project systematisch te werken aan het verbeteren van de leerlingresultaten voor voorbereidend, aanvankelijk en vloeiend lezen.

Toelatingseisen

Om met het LIST-programma successen te boeken, is het van groot belang dat het programma volledig wordt uitgevoerd.

Opleidingsinhoud

LIST is gebaseerd op de meest recente wetenschappelijke inzichten over lezen en uitgewerkt onder verantwoordelijkheid van Dr. Thoni Houtveen, Lector Geletterdheid, verbonden aan de Faculteit Educatie van Hogeschool Utrecht, in samenwerking met Dr. Anneke Smits, verbonden aan OSO Windesheim.
Tijdens de bijeenkomsten is aandacht voor:

  • Het vergroten van het kennisniveau en de instructievaardigheden van de leraar. Hierdoor kan de leraar onafhankelijk van een methode de leesles vorm geven en zijn of haar eigen beredeneerde keuzes maken.
  • De cyclus doelgericht werken aan opbrengsten. Er zijn tal van voorwaarden op schoolniveau noodzakelijk om het voor de leraar mogelijk te maken om het onderwijs in de klas effectief uit te kunnen voeren. In het LIST-project wordt daarom gebruik gemaakt van verzamelde data op leerling-, leraar- en schoolniveau. Voor het implementeren en borgen van het project is het van belang de schoolteams te leren deze data te interpreteren, met elkaar in verband te brengen en op basis daarvan passende maatregelen te nemen.
  • Voor individuele leraren wordt twee maal per jaar een begeleidingscyclus toegepast. Deze cyclus bestaat uit een voorgesprek, een observatie van een LIST-les en een feedbackgesprek na afloop van de observatie. Leraren werken aan hun eigen geformuleerde persoonlijke doelen. Tijdens de uitvoering van de begeleidingscyclus gaat een teamlid mee, zodat deze getraind wordt om deze begeleiding over te nemen van de externe begeleider.
  • Jaarlijks wordt er een conferentie georganiseerd, de LIST/DENK-conferentie waar scholen deel kunnen nemen aan een centraal programma en kunnen kiezen uit een aantal workshops. Daarnaast worden scholen tijdens de conferentie in de gelegenheid gesteld met elkaar uit te wisselen.

Onderwijsvorm

Deze mastercursus wordt blended gegeven. Blended learning is een didactisch concept dat leren in de klas, op de werkplek, in leerteams, individueel en digitaal combineert. De digitale leeromgeving is daarbij de organisator van het leerproces, waar het traditioneel gezien om de klassikale lessen zou draaien. Studenten kunnen zo veel flexibeler onderwijs volgen. Lees verder

De kosten voor het LIST-project zijn afhankelijk van het aantal bijeenkomsten op de school en van het uitvoeren van de observaties door de externe begeleider of door de ib-er van de eigen school. Na aanmelding van de school wordt een offerte uitgebracht, waarop een specificatie staat van de kosten. De begeleiding start wanneer de getekende offerte is ontvangen. In de offerte zijn de volgende aspecten opgenomen:

  • 4 gezamenlijke bijeenkomsten voor de ib-ers en coördinatoren van alle scholen die aan het project deelnemen.Voor de eerste bijeenkomst wordt ook de schoolleider uitgenodigd.
  • Minimaal 1 teambijeenkomst, ter introductie van het project.
  • Minimaal 4 regiegroepbijeenkomsten op de school.
  • Observaties van de betrokken leraren (alle bij het project betrokken leraren worden twee keer per jaar geobserveerd. Dit kan na training eventueel ook door de ib-er van de eigen school gedaan worden).
  • Eventuele reistijd en reiskosten van de begeleider.

Niveau N.V.T.
Vorm Part-time
Incompany Ja
Open inschrijving Nee
Kosten (indicatie) Geen opgave
Titulatuur Geen titel
Website www.werkenstudie.hu.nl/totaalaanbod/Lezen-is-top-in-het-primair-en-speciaal-onderwijs
Benodigde taalkennis Nederlands
Afronding Geen