Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 31 januari 2012
Auteur:


Leiderschap anno 2011 - Training in 'persoonlijk meesterschap'

Interview met May Ing Tan - Senior Manager, projectleider en adviseur bij Horizon Trainingen en Opleidingen.

Interview met May Ing Tan

U bent senior manager, projectleider en / of adviseur en beschikt inmiddels over behoorlijk wat gereedschap om uw taken goed uit te voeren. Desondanks blijft het laveren tussen verschillende tegengestelde krachten of dilemma's die op uw pad komen. De realiteit is een voortdurende zoektocht. Hoe combineer ik een focus op resultaat en zorg voor mijn mensen? Hoe combineer ik verandering en de nodige stabiliteit? Hoe ga ik om met concurrentie en samenwerking? Kortom, wat is de essentie van hedendaags leiderschap? May Ing Tan, senior trainer en essentiecoach bij Horizon Training & Ontwikkeling, heeft daar zo haar eigen mening over.

"Als je jarenlang aan het roer staat, komt er een moment dat je door de waan van de dag het contact met jezelf dreigt te verliezen en dus behoefte hebt aan verdieping", weet May Ing Tan, die vooral ook vanwege haar bevlogenheid tot de toptrainers van het Nederlands bedrijfsleven behoort. "Het leven van veel senior managers is een maalstroom van stress en complexiteit. Van beslissingen nemen, problemen oplossen tot inspireren en delegeren. Leiderschap is geen status quo. Het vergt ervaring die je steeds weer moet aanscherpen en inzicht dat iedere keer weer om verdieping vraagt."

Samen met haar Horizon-collega's Hugo Hoeting en Nienke Wiemers ontwikkelde May Ing Tan onlangs de training 'De essentie van leiderschap, op weg naar persoonlijk meesterschap'. De weg naar meesterschap heeft vooral ook, zo is de ervaring van May Ing, met persoonlijke ontwikkeling te maken. "Wat de deelnemers aan deze training typeert, is hun verlangen naar balans, rust en verdieping. Ze gaan op zoek naar hoe ze meer trouw kunnen zijn aan hun eigen stijl en zo nog beter, effectiever en betekenisvoller in contact kunnen treden met anderen."

De piramide van het leiderschap

May Ing verwoordt de verandering op weg naar persoonlijk meesterschap met een metafoor. "Ik vergelijk het met een piramide. Op het moment dat deelnemers aan de training beginnen, zit alle activiteit in het hoofd. Men is druk en haastig en de piramide staat op zijn kop. Zodra ze contact hebben met hun innerlijk zelf staan ze stevig met de voeten op de grond. Daarmee komt ook de piramide weer op zijn plaats: met een brede basis op de grond. Ze komen in balans, zijn als het ware in loodlijn gezet. Zodra ze deze omkering hebben gemaakt, kunnen ze hun mensen meer waarderen en hun persoonlijk leiderschap stimuleren. Dan zie ik ook de passie in hun ogen terugkeren."

Pijlers die volgens May Ing de essentie van leiderschap nieuwe stijlkenmerken zijn:

  • Visie
  • Zelfkennis
  • Verbinding
  • Creatie

Dat er sprake is van een nieuwe essentie van leiderschap heeft volgens May Ing te maken met een aantal fundamentele ontwikkelingen in de maatschappij en in organisaties. "Om te beginnen is daar het 'gedeeld leiderschap'. Vraagstukken zijn vaak zo complex dat zij niet meer bij één persoon gelegd kunnen worden.

Dit betekent dat leiderschap veelal niet meer aan een persoon gekoppeld is, maar dat tegelijkertijd meerdere betrokkenen de leiderschapsrollen oppakken. Bovendien is het tempo van veranderingen hoger dan ooit tevoren. Hierdoor komt druk te staan op de hiërarchische structuren en hun logheid. Op dat moment is effectief schakelen tussen betrokkenen en het realiseren van gedeeld leiderschap essentieel."

Zingeving en voldoening

Ook 'zachte' aspecten als zingeving en onzekerheid, spelen in de visie van May Ing een belangrijke rol bij de nieuwe essentie van leiderschap. "Mensen zoeken in toenemende mate werk dat zin en voldoening geeft. In dit licht betekent leiderschap meer het creëren van zingevende kaders: visies en ambities die voor anderen inspirerend en betekenisvol zijn. Ook zie je, ondanks - of misschien wel dankzij - het hoge niveau van welvaart, schokgolven van onzekerheid. De crises in de wereld, zoals de bankencrisis, dragen daar eveneens aan bij. In dergelijke situaties wordt van leiders verwacht dat zij controle hebben, duidelijkheid creëren en zekerheid bieden. Alle ogen zijn dan op 'de leider' gericht wat weer haaks staat op de ontwikkeling van gedeeld leiderschap en netwerkorganisaties. Aan leiders de opgave deze paradoxale uitdagingen te hanteren."

Minder maakbare maatschappij

De maatschappij blijkt minder maakbaar dan de afgelopen decennia werd gedacht. Bovendien blijken mensen minder beïnvloedbaar dan werd gedacht. May Ing: "Toch koesteren nog velen de verwachting van die maakbare wereld. Aan leiders de taak die verwachtingen te managen en zich tegelijkertijd nieuwe realistische strategieën voor beïnvloeding en sturing eigen te maken. En dat alles voor het oog van de wereld. Door de nieuwe media wordt leiderschap steeds zichtbaarder en beter controleerbaar. Dit stelt hoge eisen aan leiders als het gaat om het hooghouden van geloofwaardigheid."

Diversiteit en leiderschap

Al die uitdagingen vragen volgens May Ing om leiders die de moed hebben monoculturen te doorbreken. "De hele samenleving zal in toenemende mate gekenmerkt worden door diversiteit. Diversiteit staat voor 'alle overeenkomsten en verschillen tussen mensen' en gaat over het ontdekken van elkaars eigenheid. Het vraagt onderzoek van je eigen normen en aannames om zuiver te kunnen zien waarin je verschilt van anderen en waar de overeenkomsten liggen. Voor leiders vereist het een voortdurende zelfreflectie om die verschillen en overeenkomsten productief en flexibel te hanteren. Het managen van diversiteit gaat immers over het aansturen en faciliteren van dit proces en het bewust gebruik maken van alles wat er 'in huis' is. Dat vraagt om authentiek leiderschap. Om een heldere plaatsbepaling bij het maken van keuzes. Om moed en openheid over je eigen wortels en drijfveren. Om nieuwsgierigheid naar anderen. En vooral ook om het vermogen anderen een dergelijke houding te laten ontwikkelen."

De essentie van leiderschap in kernwoorden

De essentie van het nieuwe leiderschap laat zich het best vertalen in deze vier kernbegrippen:

Visie

Een sterke visie overtuigt en inspireert medewerkers. Sturen op visie is de voorwaarde voor de richting waarop uw team of organisatie de gewenste resultaten behalen. Door zelf een visie te hebben heeft u als leider het stuur in handen.

Zelfkennis

Wie zichzelf kent, kent zijn kwaliteiten en valkuilen. Het is de basis voor het ontwikkelen van een eigen stijl. Welke patronen zijn vruchtbaar en welke vragen om verandering of uitbreiding? Welke patronen zijn er gegroeid in uw organisatie en welke invloed kunt u daarop uitoefenen?

Creatie

Om de complexiteit en het tempo van veranderingen het hoofd te bieden, is creativiteit nodig. Creativiteit betekent het leren vertrouwen op processen waarvan het verloop en de uitkomst ongewis zijn. Creativiteit betekent ook het ego loslaten en de moed hebben om vertrouwde denkpaden en benaderingen opzij te zetten. Door los te laten en te ondergaan stimuleert u ook anderen in hun leiderschap en creativiteit. Hierdoor bereikt u samen met uw team een resultaat dat uitstijgt boven het beste wat u zelf had kunnen bedenken.

Verbinding

Voor een leider is het belangrijk om bruggen te kunnen slaan naar verschillende (groepen) mensen met hun eigen achtergronden, stijlen en belangen. Het benutten van diversiteit vraagt van de leider het vermogen om vanuit gelijkwaardigheid te verbinden. Verbonden zijn met de bezieling van de anderen en de organisatie als geheel is een onschatbare kracht.