Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 30 januari 2012
Auteur:
Organisatie: Hogeschool van Arnhem en Nijmegen


Innovatie, de motor van Masterprogramma's

Patronen herkennen en doorbreken, methodes ontwikkelen die leiden tot een andere manier van handelen, co-creatie, over de grenzen van de eigen wereld heen kijken. Innovatie is het motto van de masteropleidingen van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN). De continue wisselwerking tussen de opleidingen en de praktijk maakt het mogelijk innovatief op ontwikkelingen in te kunnen blijven spelen.

"Je moet zien wat zich in de praktijk afspeelt, signalen oppikken voor het doorvoeren van verbeteringen", zegt drs. Marion Lappenschaar, coördinator Master Begeleidingskunde.

De Master Begeleidingskunde maakt deel uit van een serie inspirerende en innoverende masteropleidingen. Van Master Bedrijfskunde, Advanced Nursing Practice tot Master Control Systems Engineering. Opleidingen voor professionals die de noodzaak zien om verbeteringen en innovaties in hun praktijk door te voeren. Sterke verbondenheid met de praktijk, studenten die zelf voor een deel hun studieprogramma bepalen en lectoraten houden de innovatiemotor van deze masteropleidingen volop in beweging.

"Het merendeel van onze docenten is in de praktijk werkzaam", aldus Lappenschaar. Zij hebben zelf met verandertrajecten te maken. De beroepenveldcommissie adviseert over hoe wij ons onderwijs vormgeven. Vanuit hun praktijkervaring voeden ze onze visie op de toekomst. Inbreng die nog eens aangescherpt wordt met de ervaringen van de studenten en hun mentoren en van de oudstudenten, waarmee we nauw contact blijven houden. Tot slot dragen onze lectoren met generiek praktijkgericht onderzoek binnen hun lectoraat voor een belangrijk deel bij aan de vormgeving van de masteropleidingen."

Draagvlak

Studenten leren in de Master Begeleidingskunde begeleidingsprocessen bij verandering op een nieuwe manier, bottom up, te benaderen. "Niet de opstelling op het schaakbord, maar de individuele schaakstukken zijn het vertrekpunt in begeleidingskundige trajecten. Het gedrag van mensen wordt gekoppeld aan de context van de organisatie", vervolgt Lappenschaar. "Vanuit een vraag naar begeleiding ontwikkelt een begeleidingskundige een samenhangende aanpak voor problemen waar mens en organisatie bij betrokken zijn. Het is maar al te vaak gebleken, dat ontwerpgerichte organisatieadviezen slechts op korte termijn effect sorteerden, omdat er te weinig draagvlak was. Studenten die de Master Begeleidingskunde met goed gevolg afleggen, zijn in staat om duurzame veranderingsprocessen in werking te zetten binnen organisaties. Met andere veranderingsmethodes en aandacht voor de sociale kant van innovaties." Bottom up gericht denken past de HAN ook steeds meer toe in haar eigen bedrijfsvoering. Een mooi voorbeeld van innovatie die in de masteropleidingen wordt toegepast is co-creatie. Hierbij zijn studenten voor een deel eigenaar van hun studieprogramma, uiteraard met behoud van de eindeisen.

Zelf doen

Kemper voegt daar aan toe: "Studenten moeten tijdens de opleiding in hun eigen organisatie een verandertraject in gang zetten. Zo leren ze om draagvlak te creëren om tot duurzame en effectieve veranderingen te komen. Docenten begeleiden hen daarin en ondersteunen hen. We halen zo de praktijk de opleiding in."

Managementgame

Kemper: "Onze studenten leren patronen herkennen en te doorbreken. Methodes te ontwikkelen die leiden tot een andere manier van handelen. Innovaties doorvoeren in het proces, dat is het doel. Om beter in te spelen op klantenbehoeftes. Ze leren verschillende werelden bij elkaar te brengen om iets te bereiken waarvan de uitkomst van te voren niet te voorspellen is. Een mooi voorbeeld is een managementgame met studenten uit onder andere de Master Management & Innovation, Human Resource Management en de Master Bedrijfskunde. De studenten worden geconfronteerd met verschillende posities in organisaties en verschillende denkwijzen. Gezamenlijk moeten ze wel tot een veranderingstraject zien te komen. Dat is een behoorlijke uitdaging."

Verbinding

"Je moet nieuwsgierig zijn, blijven kijken en open staan voor nieuwe dingen. We werken graag met gastdocenten, om zelf een frisse blik te kunnen houden," vertelt Kemper. Studenten brengen ook waardevolle kennis en ervaring mee de opleiding in. "Eén van onze studenten heeft ons kennis laten maken met een innovator die een kennisnetwerk heeft opgezet van gebruikers van hoortransplantaten. Artsen en leveranciers die van oudsher nog sterk productgericht denken, sloot hij daar op aan. Kijk, dat is nou inspiratie tot innovatie," illustreert Kemper. Ook mr. Marjon Schoevaars, coördinator van de Master Neurorevalidatie, benadrukt het belang om continue in dialoog te zijn met het werkveld: "Ik spreek studenten tijdens het intakegesprek, ik bezoek hun werkplek om te kijken naar de context van de functie, het project en ontwikkelingen die gaande zijn. Eenmaal in de opleiding komt de inhoudelijke begeleider samen met de instelling en de student tot innoverende opdrachten en projecten waarin de student zijn professionele vaardigheden oefent en waar de instelling direct en blijvend rendement uit genereert. Bijvoorbeeld het herontwerpen van een zorgproces. De student is als spin in het web de gesprekspartner van (para)medici en verpleegkundigen om zo verbeteringen door te voeren, met name ten behoeve van de maatschappelijke participatie van de patiënt en zijn kwaliteit van leven."

Anders organiseren

Schoevaars: "Wanneer een cva-patiënt ontslagen wordt uit het ziekenhuis gaat hij meestal naar een revalidatiecentrum om te revalideren. Soms ook is er in een verpleegtehuis capaciteit voor deze patiënten, maar is daar de benodigde expertise nog niet aanwezig voor optimale zorgverlening. Hoe kan dit georganiseerd worden? Of is telecare voor de thuissituatie een optie? Dit zijn typisch vraagstukken die beantwoord worden in een innovatievraagstuk. Onze lectoraten verschaffen ons daarvoor ook de nodige kennis. Er is veel wetenschappelijke kennis beschikbaar waarmee de zorg rondom de neurologische patiënt, een patiëntengroep die steeds groter wordt, verbeterd kan worden. Dankzij onze studenten vindt die kennis haar weg naar de praktijk."

Blijvend innoveren

Studenten leren om over de grenzen van hun eigen wereld heen te kijken. Het is een kenmerkend onderdeel van de HAN Masterprogramma's. Schoevaars: "We oriënteren ons in hoeverre we als organisator van verschillende platforms instellingen met elkaar in contact kunnen brengen. Om tot een uitwisseling te komen van behoeftes en ervaringen, zodat we die mee kunnen nemen in het onderwijsprogramma. Zodat de HAN ook in de toekomst kan blijven innoveren."

InnovatieTribune

De directe koppeling met de praktijk heeft onlangs gestalte gekregen in de oprichtingvan de Innovatie Tribune. Dit is een netwerk voor (oud)studenten en docenten over innovatie, opgezet door drs. Wendy Kemper. Het initiatief vindt haar oorsprong in de Voortgezette Opleiding (VO) Innovatie en wordt nu breed uitgerold. Het doel van de bijeenkomsten is om met het werkveld de voedingsbodem voor innovaties te vergroten. "We gaan het koppelen aan een digitaal platform. In het najaar staat er weer een bijeenkomst op de agenda," aldus Kemper.

Bekijk hier de presentatie van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen op Millian.nl.