Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 5 november 2013
Auteur:
Functie: Directeur / bestuurder / directeur
Organisatie: VNO-NCW regio Midden / Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) / HAN Masterprogramma's


Het werkveld zit te springen om professional masters

Waarom zou je als werkende professional een opleiding gaan doen? Waarom als werkgever daarin nu investeren? Omdat de behoefte aan kwaliteit groter is dan ooit. Juist nu het economisch minder gaat. Een gesprek over kansen, kwaliteit en een leven lang leren met Ron van Gent, directeur van de werkgeversorganisatie VNO-NCW regio Midden, Kristel Baele, bestuurder van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) en directeur van HAN Masterprogramma's Ans Gielen.

Ron van Gent
Ron van Gent, directeur VNO-NCW regio Midden

Kristel Baele
Kristel Baele, bestuurder Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN)

Ans Gielen
Ans Gielen, directeur HAN Masterprogramma's

Hebben werkgevers behoefte aan mensen met een hbo-masteropleiding?

'Zeker,' antwoordt Ron van Gent. 'Het is eigenlijk geen optie om 'te blijven zitten waar je zit'. De economie stelt nu hoge eisen en we moeten het hebben van innovatie, van toegevoegde waarde. Nederland is een kennisland in een sterk globaliserende economie. We moeten mondiaal opereren. We hebben stevige concurrentie en hoge loonkosten. Alles moet beter, sneller en efficiënter. Professionals moeten opleidingen doen die precies die toegevoegde waarde bieden en dus nauw verbonden zijn met de praktijk. Die opleidingen moeten dus ook goed luisteren naar de behoefte van werkgevers.'

Wat is de meerwaarde van een professional master voor zijn werkgever?

Ron van Gent ziet dat deze masters inderdaad veel opleveren voor werkgevers: 'Het toegepaste onderzoek in het werkveld is uitermate belangrijk. Als je topsectoren werkelijk 'top' wilt maken, heb je professionals nodig die echt iets veranderen. Dat hoor ik van werkgevers ook constant terug. De problematiek in de economie en in veel bedrijven is complex. Er is behoefte aan mensen die op strategisch niveau mee kunnen denken, die innoverend zijn én die veranderingen werkelijk door kunnen zetten. Bovendien moeten ze die veranderingen kunnen onderbouwen en 'verkopen' aan management en directie. Ze moeten een voortrekkersrol kunnen vervullen in hun bedrijf of organisatie. Dat is veel gevraagd, maar in een professional master zit dat allemaal. En niet onbelangrijk: een professional master zorgt vaak voor meer efficiency, dus direct financieel voordeel. Je kunt dus wel zeggen dat we op dit soort mensen zitten te wachten.'

Dat klinkt alsof een hbo-master wel heel uniek is…

Ans Gielen: 'Kenmerkend voor de hbo-master is de multidisciplinaire aanpak. Waar een universitaire master meer de wetenschappelijke insteek kiest, benadert een hbo-master een praktisch probleem vanuit verschillende perspectieven en hij formuleert een praktische oplossing vanuit verschillende disciplines.

Ik zal je een voorbeeld geven: de coördinator van de Master Control Systems Engineering zei onlangs dat er bergen werk liggen te wachten voor zijn studenten. Op een wereldwijd congres werd de noodklok zelfs geluid, omdat de afstand tussen de ontwikkelde theorie en de praktijk van alledag onoverbrugbaar groot wordt. In elke fabriek zijn regelproblemen in de techniek. Het kan overal efficiënter en dus goedkoper. Universiteiten richten zich op het verder ontwikkelen van de wetenschap, op nieuwe theorieën. Voor de gemiddelde htsingenieur zijn de inmiddels ontwikkelde theorieën te weinig praktisch. Hbo-masters vullen dit 'gat' door de opbrengsten van hun praktijkgerichte onderzoek concreet om te zetten in daadwerkelijke praktijkverbetering. Ze zijn in staat om praktijkverbeteringen te implementeren op een wijze die blijvend succes oplevert.'

Hoe garandeert u dat een professional na zijn opleiding inderdaad die belangrijke rol kan spelen?

'Door het werkveld uitgangspunt te laten zijn voor elke masteropleiding,' legt Kristel Baele uit. 'De opleidingen leiden altijd tot verdieping of verbreding van een vakgebied. Zowel je professionele vaardigheid als je onderzoekend vermogen worden uitgebreid. Je krijgt een enorme 'kennisdouche' en gaat tegelijk naar meesterschap toe. Ik bedoel dat echt in de ouderwetse zin van het woord: meester en gezel. Je komt op een hoger niveau en buigt je ook over overkoepelende vraagstukken zoals beroepsethiek. Je ontwikkelt een zekere maturiteit ten opzichte van je collega's. De lat ligt hoog: we werken continu aan onze kwaliteit. En we hebben bewust gekozen voor kleinschalige opleidingen, zodat we betrokken kunnen blijven bij de studenten.'

Hoe weten docenten wat er precies in het werkveld speelt?

Ans Gielen legt uit dat juist vanuit een opleiding de ontwikkelingen in het werkveld goed te volgen zijn: 'De studenten hebben werkervaring en nemen casuïstiek vanuit de praktijk mee de opleiding in. De coördinatoren en docenten van de masteropleidingen hebben sterke banden met bedrijven en organisaties. We werken met gastdocenten uit vooraanstaande organisaties en instellingen. Iedere masteropleiding heeft een beroepenveldcommissie waarin deskundigen uit het werkveld zitten. Zij geven advies over de kwaliteit en de inhoud van de opleiding en signaleren nieuwe ontwikkelingen. Vanuit een enkel bedrijf of vanuit je eigen organisatie overzie je vaak maar een klein stukje van je branche of werkveld. Een hbomasteropleiding zorgt voor de helicopterview en focust op de nieuwste ontwikkelingen.'

Helicopterview, nieuwste ontwikkelingen… Dus een werkgever moet wel weten waar hij aan begint als hij iemand naar een masteropleiding stuurt?

Kristel Baele: 'Ervaring leert inmiddels dat het effect van de opleiding ook voor werkgevers inderdaad behoorlijk ingrijpend is, want je hebt ineens iemand in huis die innovatie werkelijkheid kan laten worden. Die innovatie wordt in de eigen organisatie of werkveld ook werkelijk toegepast, dat is heel nadrukkelijk een voorwaarde voor het slagen van een masterstudent. Werkgevers 'voelen' het dus direct. Hbo-masters zijn daarmee uniek in hun soort en vullen een 'witte vlek' in het totale landschap van het hoger onderwijs in. Ze leveren precies de meerwaarde die nu in veel bedrijven en sectoren nodig is. Ik durf zelfs te stellen dat deze opleidingen een belangrijke bouwsteen zijn in onze totale economische ontwikkeling. En dure externe kennis hoeft niet meer te worden ingekocht.'

Kunt u voorbeelden geven van die innovatiekracht van de hbo-masters?

'Nou, soms lopen we zelfs zodanig op de muziek vooruit, dat de praktijk nog in ontwikkeling is.' vertelt Ans. 'Zoals bij de Master Physician Assistant en de Master Advanced Nursing Practice. Dat zijn relatief nieuwe opleidingen die anticiperen op de behoeften in de zorg. Ze geven antwoord op de vraagstukken die nu in de zorgsector spelen. Ze gaan over taakherschikking in de zorg en over professionals die op meerdere beroepsniveaus kunnen functioneren. Zodat dure specialisten niet te veel werk van lager niveau hoeven te doen. Nog niet alle instellingen en organisaties zijn klaar voor deze relatief nieuwe opleidingen. Degenen die dat wel zijn, ondervinden direct de meerwaarde. We helpen ziekenhuizen en zorginstellingen hiermee aan een oplossing voor het probleem van de schaarsere middelen en de groter wordende zorgbehoefte.'

Kristel Baele vult aan: 'Als onderwijsinstelling voelen wij de verantwoordelijkheid om continu bezig te zijn met praktijkgericht onderzoek. Dat doen we in de lectoraten, waar onderzoek wordt verricht op basis van input uit de praktijk. Neem bijvoorbeeld de sector Automotive. Bedrijven uit die sector volgen op de voet wat in onze testopstellingen onderzocht en gemeten wordt. Die uitwisseling is heel direct en vindt razendsnel zijn weg naar de werkvloer van de grote bedrijven uit die branche. Zo maken we waar dat we een University of Applied Sciences zijn. Op het hoogste wetenschappelijke niveau én direct toepasbaar in de praktijk.

Wie is er dan nu aan zet om op al die werkvloeren die innovatie in gang te zetten?

Ron van Gent ziet dat werkgevers die verantwoordelijkheid steeds vaker nemen: 'Ze willen investeren en moeten dat ook doen. Het sociaal akkoord zegt niet voor niets dat we moeten investeren in onderwijs en training. Maar uiteindelijk ligt de grootste verantwoordelijkheid bij de professional zelf. Je moet investeren in je eigen employability. Maak jezelf een kwaliteitsproduct en investeer in je eigen inzetbaarheid. Je verandert gemiddeld zeven keer van baan en bent zelf de belangrijkste stuwende kracht achter je kwaliteitsontwikkeling. Je moet blijven leren. Wij werkgevers willen natuurlijk rendement uit onze investering, maar je moet het vooral voor jezelf doen. Uiteindelijk wint dan iedereen: één procent meer arbeidsproductiviteit levert maar liefst zes miljard op. En dat begint bij het investeren in verbetering van kwalificaties van die ene werknemer. Daar wordt zowel die ene werknemer als zijn bedrijf en uiteindelijk de hele maatschappij gelukkiger van.'

Blijven leren, gemakkelijker gezegd dan gedaan…

'Zeker,' beaamt Ans Gielen. 'Ik ben nog geen masterstudent tegengekomen die zo'n opleiding er even fluitend bij doet. Je weet dat je twee jaar lang naast je werk moet leren. Dit vraagt veel van jezelf en van je persoonlijke omgeving. Maar ik ben ook nog geen enkele student tegengekomen die spijt heeft van die investering. Vooral omdat je heel dicht bij je dagelijkse werk blijft, word je elke dag gestimuleerd om door te gaan. Omdat je ziet wat je wilt veranderen. Uiteindelijk voer je die verandering ook daadwerkelijk door en dat geeft enorm veel voldoening. Bovendien maak je met de opleiding niet alleen professioneel, maar ook persoonlijk een ontwikkeling door. Studenten laten achteraf vaak weten dat ook die persoonlijke groei heel belangrijk is geweest en de tijdsinvestering meer dan waard.'

Hoe weet ik dat ik een kwalitatief goede opleiding kies?

'Alles valt en staat natuurlijk met kwaliteit', aldus Kristel Baele.'Als HAN bieden we uitsluitend door de Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO) geaccrediteerde masteropleidingen aan. Volgens Ans Gielen is de Keuzegids een goede graadmeter voor de kwaliteit van een opleiding: 'Daarin weegt naast studenttevredenheid ook het oordeel van experts zwaar mee.' De HAN biedt 19 masteropleidingen aan die grotendeels bovengemiddeld scoren. Vier daarvan zijn in de Keuzegids aangemerkt als 'topopleiding': Master Molecular Life Sciences, Master Control Systems Engineering, Master Social Work en Master Neurorevalidatie. Ans Gielen: 'Molecular Life Sciences en Control Systems Engineering staan zelfs helemaal bovenaan: de beste masteropleidingen op dit gebied van Nederland.'

Kiezen voor een hbo-master is dus juist nu een heel goed idee?

'Zeker', antwoordt Kristel Baele. Ans Gielen vult aan: 'En als het een geaccrediteerde masteropleiding is, weet je zeker dat je een kwalitatief goede opleiding kiest die positief in gaat grijpenin jouw dagelijkse praktijk.' Ron van Gent: 'En dat is iets waar je werkgever goed op voorbereid moet zijn en waar zowel jij als hij sprongen mee vooruit komen.'

Werkgevers aan het woord

Mark SteinbuschMark Steinbusch, bestuurder Bevolkingsonderzoek Zuid
'Managers in onze organisatie moeten op masterniveau zitten. We komen uit een golf van alles willen beheersen en meetbaar maken, maar daarmee verbeteren we niet wezenlijk iets. Van al dat meten en beheersen ga je navelstaren, terwijl je als manager juist verder moet kijken dan je neus lang is. Managers moeten de organisatie en omgeving overzien. De zorgsector verandert immers continu, de omgeving wordt steeds complexer. Eén van de regiomanagers is de Master Bedrijfskunde Zorg en Dienstverlening bij de Han gaan doen om daarmee in te kunnen spelen op de huidige zorgsector.
Caroline KooijCaroline Kooij, directeur-bestuurder Swon
'Je verdient de investering ruim terug. Als je investeert in je medewerkers helpt dat in de persoonlijke ontwikkeling van diegene. Maar ook op organisatieniveau en dús op klantniveau verdien je die investering weer terug. Een van onze managers is na de Master Management & Innovatie opgeklommen naar strategisch niveau. Meerwaarde dus, voor haar zelf en de organisatie.'

Professionals aan het woord

Yvette TijssenYvette Tijssen, docent Engels, RSG Lingecollege
'De winst zit in de frisse kritische blik die je ontwikkelt. Op de relatie die je met jezelf hebt, met je leerlingen, je omgeving. Hoe interessant de colleges, toegepaste taalkunde en Amerikaanse literatuur van de Master Leraar Engels ook waren. In de bovenbouw lesgeven, het is een nieuwe uitdaging voor mij. Ik voel me door de opleiding een andere docent. Flipping the classroom, een onderwijsorganisatievorm die ik steeds vaker toepas, is er een mooi voorbeeld van.
Adinda DiekstraAdinda Diekstra, Analist Genetica UMC St Radboud
'Vooral die praktische kant was een eyeopener. Neem alleen al de realistische opdrachten die we kregen tijdens de Master Molecular Life Sciences bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Zoals bijvoorbeeld de opdracht na te denken over het ontwikkelen van een medicijn tegen een bepaalde kankersoort vanuit zowel theoretisch-technisch als praktisch oogpunt: hoe zit het met de verkoopbaarheid, de markt? Zit er al een patent op? Ik had niet gedacht dat ik zoveel zou leren. Over projectmanagement, maar ook theoretisch. Over de nieuwste ontwikkelingen en onderzoeken, het hier en nu in het vakgebied.

Bekijk hier de presentatie van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (masters) op Millian.nl.
Bekijk hier de presentatie van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (post-hbo) op Millian.nl.