Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 15 augustus 2012
Auteur:
Functie: Managing Director
Organisatie: BPP Nederland


Financiële opleidingen in trek tijdens en na de crisis

Nog maar één jaar geleden leek de economische barometer er positief voor te staan. Vanaf oktober 2008 is de realiteit echter pijnlijk duidelijk geworden.

Na de crisis zal de stand van de financieel administratieve sector duidelijk wordenDe grootste financiële crisis sinds decenia is een feit. Wereldwijd werden begrotingen en plannen bijgesteld voor 2009 en is voorzichtigheid troef geworden. De onzekerheid voor dit jaar en de hiermee gepaard gaande omzichtigheid van ondernemers en consumenten zorgden voor een zich nog verder uitdiepende recessie. Vooralsnog lijken financiële opleidingen garen te spinnen bij de ontstane situatie. Diverse deeltijd opleiders melden een toename van het aantal deelnemers.

Tekort en overschot aan financiële professionals

Financiële professionals bestaan er in vele soorten en maten. De eerste associatie zult u waarschijnlijk hebben met de bancaire sector, daar waar het allemaal is begonnen. Wereldwijd verkeren en verkeerden vele banken in de problemen. Zelfs miljardensteun vanuit de overheid is onvoldoende om het vertrouwen te herstellen. Reorganisaties met grote personele gevolgen hebben al plaatsgevonden en het eind is helaas nog niet in zicht. Bankpersoneel gaat een onzekere toekomst tegemoet, althans zij die zich oriënteren op een carrière in deze sector.

Voor financieel administratief opgeleiden zoals administrateurs, boekhouders, controllers en met name accountants ziet de situatie er heel wat rooskleuriger uit. Jarenlang zucht deze markt onder een tekort aan hoger opgeleiden en worden allerlei constructies bedacht om voldoende personeel te vinden en op te leiden. Het overschot in de bancaire sector zou wel eens een goede bron kunnen zijn voor de financieel administratieve sector. Alhoewel de opleidingsachtergrond van bankpersoneel anders is dan die van financieel administratief opgeleiden, zijn er ook veel overeenkomsten te vinden in de disciplines waarin ze zijn opgeleid. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een toonaangevende opleider en detacheerder als Welten in de bancaire sector samen met de marktleider in financieel administratieve opleidingen, Markus Verbeek Praehep, actief is in het arbeidsmarkt gereed maken van bancair personeel voor de accountancymarkt door middel van korte omscholingstrajecten. Ook buiten deze trajecten om wordt gemeld dat er een opvallend groot aantal personeelsleden uit de bankwereld zich aan het oriënteren is op omscholing naar deze sector.

Al snel rijst de vraag of daarmee de tekorten zullen omslaan in een overschot. Na gesprekken met prominenten uit het veld zoals, Drs. M.C. Korff AA, directielid van Alfa accountants, dhr.T. Wassing AA, partner bij KPMG, dhr. G. Rommy, directeur HR bij GIBO Groep accountants en adviseurs, Mr. P. van den Berg, directeur van het Register Belastingadviseurs, blijkt dat zij niet verwachten dat de crisis de personeelstekorten binnen de sector zal oplossen.

Diploma's weer belangrijker

Sinds jaar en dag zijn werkgevers bereid geweest te investeren in de scholing van hun personeel. Door de economische onzekerheid wordt het beschikbaar stellen van opleidingsbudgetten echter steeds kritischer bekeken. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen "nice-to-know-studies" en "need-to-know-studies". In de eerste categorie worden, terecht of onterecht, vaak de sales-, marketing-, management- en vaardigheidstrajecten geplaatst. Opleiders en trainers die actief zijn in deze segmenten hebben duidelijk last van de crisis. Need-to-know opleidingen als Praktijkdiploma Boekhouden, MBA, SPD, HBO Accountancy, AA, RA, Vakopleiding Payroll Services, Management Payroll Services, Belastingconsulent, Belastingadviseur en Controllersopleidingen hebben hier minder last van.

Door de crisis zijn consumenten ook eerder bereid om in zichzelf te investeren. Nog geen jaar geleden was er werk genoeg. Diploma of geen diploma, je kon overal aan de slag. Die tijd is echter achter de rug en langzaam komt het besef terug dat individuen noodzakelijke investeringen moeten doen in zichzelf om zich te kunnen wapenen tegen de gevolgen van economische achteruitgang. Mensen zonder of met onvoldoende diploma's zullen in veel gevallen als eerste slachtoffer worden bij reorganisaties en ontslagrondes.

De factor leuk wordt vervangen door de factor carrièreperspectief

In een maatschappij met een overschot aan werkgelegenheid en een breed aantal opleidingen met exotische namen wordt vaak gekozen voor opleidingen met een aansprekend imago als, toeristisch management, rock-academies, mode-academies en wat al niet meer. Opleidingen die ongetwijfeld erg leuk zijn maar niet bepaald een positief arbeidsmarktperspectief opleveren voor de studenten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we langzaam met beide benen op de grond komen te staan. Uiteindelijk moet er toch brood op de plank komen en is het carrièreperspectief het belangrijkste. Ook deze ontwikkeling zorgt voor een toenemende belangstelling voor financieel administratieve en technische opleidingen. Bovendien is de "leuk-factor" erg aan media-invloed onderhevig en is de beeldvorming niet altijd correct. Vaak wordt even vergeten dat er duizenden mensen met veel plezier in de financieel-administratieve sector en techniek werkzaam zijn. Per slot van rekening kent elke baan leuke en minder leuke kanten. Er kan rustig gezegd worden dat de jongere generatie de laatste jaren verwend is geraakt door de gunstige arbeidsmarktsituatie. Nu breekt het moment aan waarop ze kunnen laten zien hoe er met minder gunstige omstandigheden moet worden omgegaan.

Regelgeving en controls zorgen voor meer vraag naar financiële professionals

Als we kijken naar de commentaren van de media over de oorzaak van de crisis, wordt vooral gewezen naar de verkoop van ondeugdelijke hypotheken in de VS en worden bonussen te pas en te onpas als medeoorzaak aangewezen. Als we wat dieper graven moeten we mijns inziens tot de conclusie komen dat de aandeelhouders die nu klagen, hier voor een groot deel zelf de oorzaak van zijn geweest. Aandeelhouders hebben in de regel meer een korte termijn dan een lange termijn focus en wensen vaak gestaag oplopende winstcijfers te zien zonder daarbij rekening te houden met de realiteit. Ter illustratie: Zelf heb ik een discussie gevoerd met onze CFO in Londen na de presentatie van onze jaarcijfers. Na een winststijging in 2007 was het commentaar van deze collega: "Dan moet er in 2008 ook een dergelijk resultaat gescoord kunnen worden". Een opmerking die niet helemaal aansluit bij de realiteit. Omdat de winst vroeger groeide moet dat nu ook kunnen. Ergo, als je eenmaal groeit, blijf je groeien? Een dergelijk opmerking moet wel gezien worden in het licht van de druk die CFO en CEO ervaren van hun aandeelhouder. In de kern toont dit aan dat er bij managers grote druk gelegd wordt om hun resultaten te behalen. Als dit dan ook nog gekoppeld wordt aan soms exorbitante bonussen, laat het zich raden wat de gevolgen zijn. Managers zoeken de rand op van het toelaatbare, hetgeen exact in de bankwereld is gebeurd, totdat de luchtbel knapte.

Deze harde leerschool zal er toe leiden dat men meer controles en regelgeving zal gaan opleggen om dergelijke ontwikkelingen in de toekomst te voorkomen. Het behoeft weinig fantasie om je te realiseren dat dit een extra impuls geeft aan de vraag naar financiële professionals die deze regelgeving zullen moeten ontwikkelen, implementeren en onderhouden. Voor hoger financieel opgeleiden ziet de arbeidsmarktsituatie voor de komende jaren er mijns inziens rooskleurig uit, tenzij de crisis echt vele jaren gaat duren.

Arbeidsperspectief, scholing en omscholing in de financieel administratieve sector

In de sector zijn grofweg vier carrièrelijnen te ontdekken met bijbehorende opleidingstrajecten.

  • Financieel Administratief: boekhouders, administrateurs, hoofden administratie, controllers
  • Accountancy: (assistent) accountant, AA accountant, RA accountant
  • Payroll: salarisadministrateur, salarisadviseur
  • Fiscaal: Belastingassistent, Belastingconsulent, Belastingadviseur