Dé opleidingensite voor hbo en hoger
Gepubliceerd op: 16 december 2014
Auteur:
Functie: Directeur
Organisatie: Wagner Group


Een pleidooi voor 'Executive education 3.0'

Wat is de waarde van executive education en hoe kun je executive education voor je laten werken? Ontwikkel ondernemend vermogen en neem je carriére in eigen hand.

Professionals, ontwikkel uw ondernemend vermogen

De waarde van executive education? Het is een fenomeen van wezenlijk belang voor Nederland, omdat de beroepsbevolking steeds ouder wordt en langer moet werken, terwijl technologische doorbraken de samenleving en haar werkenden voor steeds nieuwe uitdagingen plaatsen.

De rol van executive education ontwikkelt zich in de loop van de tijd. We kijken in dit artikel terug én vooruit met Philip Wagner, thought leader bij Wagner Group, boardroom consulting & executive education en hoogleraar Global Economy & Governance aan de Intercontinental University of the Caribbean (ICUC). Wagner bepleit 'Executive education 3.0': onderwijs dat het ondernemend vermogen van de deelnemer bevordert om daarmee het innovatief vermogen van organisaties te vergroten.

Speerpunt: blijven leren als je al werkt

Welvarende economieën kenmerken zich door een lager geboortecijfer, dus een stijgende leeftijd van de beroepsbevolking. Daardoor is education permanente van cruciaal belang. Als de bevolking snel groeit, zoals bijvoorbeeld in Vietnam, vullen jonge mensen de beroepsbevolking vlot aan. Jongeren daar hebben vaak een technische opleiding, en kunnen de fakkel moeiteloos overnemen.

Opvallend is dat Nederland niet zo goed presteert op het gebied van education permanente, bijvoorbeeld in vergelijking met de Scandinavische landen. Er ligt een groot vacuüm, ten dele veroorzaakt door de wet van de remmende voorsprong: wij hebben heel goed initieel onderwijs, waardoor reguliere onderwijsinstellingen veel minder aandacht hebben geschonken aan leren tijdens de loopbaan. Gelukkig zijn er private ondernemingen, verenigd in de NRTO, die er wél een speerpunt van maken en voortdurend professionaliseren. Wagner Group is er één van.

De ontwikkeling van executive education

Hoewel Nederland geen toppositie inneemt als het gaat om executive education, is er wel sprake van een bepaalde ontwikkeling in het vakgebied. Er zijn drie stappen te onderscheiden.

Oorspronkelijk was executive education te kenschetsen als post-academisch onderwijs. Denk hierbij aan een notaris die eens per periode terugkeert naar de onderwijsinstelling voor kennis omtrent nieuwe wetgeving: het ging om op de hoogte blijven van state-of-the-art kennis.

Daarna richtte het onderwijs zich op de sociale innovatie: het zoeken naar nieuwe manieren om dingen te doen. Een voorbeeld van sociale innovatie is de taxi-app Uber: vanuit de eindklant gezien is de dienst identiek, namelijk vervoer van A naar B. Maar de manier waarop is baanbrekend, dat mag blijken op de hoeveelheid stof die Uber doet opwaaien in de media. Vandaag is executive education in de derde fase beland: een fase waarin ondernemend vermogen het leidend beginsel is. Ondernemend vermogen is opgebouwd uit een combinatie van competenties, namelijk initiatief, focus en daadkracht, anders gezegd het vermogen te beginnen, verder te ontwikkelen en, vol te houden bij tegenslag.

Het belang van ondernemend vermogen

'Ondernemend vermogen? Dat geldt niet voor mij, want ik ben in loondienst', zal een deel van de lezers denken.

Toch wel. Want the times, they are a changing.

Voorheen was executive education gericht op het behouden of verkrijgen van een hogere functie. Dat zag je bij de overheid, banken de politie en het leger. Wie loyaal was, kon met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid voorspellen dat hij promoveerde naar een bepaalde functie, laten we zeggen: hoofdinspecteur. Nu is dat anders. Werkgevers leggen het initiatief meer bij de werknemer: 'Stippel jij zelf je pad maar uit'. In business English heet dat 'job crafting'. Executive education bereidt mensen erop voor.

Bovendien: de kans op life long employment bij dezelfde werkgever is sowieso kleiner geworden. Executive education wordt zelfs ingezet als onderdeel van een sociaal plan: 'Ons bedrijf krimpt, we geven je de kans om je adequaat voor te bereiden op een nieuwe werkomgeving'.

Tenslotte is ondernemend vermogen waardevol omdat de samenleving behoefte heeft aan nieuwe diensten en producten, en er zich altijd ook nieuwe vraagstukken aandienen om opgelost te worden. Deze vernieuwing is ook de bron voor toekomstige werkgelegenheid. Vaak is een baanbrekende technologie het vertrekpunt voor nieuwe waardeproposities, Maar dat is nooit voldoende. Zonder ondernemend vermogen komen deze doorbraaktechnologieën niet verder.

Drie vormen van ondernemerschap

Ondernemend vermogen is dus niet alleen van grote waarde voor de maatschappij als geheel, maar ook voor de individuele professional en de organisaties waarbinnen zij actief zijn.

Nemen we het fenomeen onder de loep, dan herkennen we drie soorten ondernemerschap:

  1. persoonlijk ondernemerschap: het ontwikkelen van de competenties initiatief, focus en daadkracht;
  2. intern ondernemerschap: bij een onderneming of instelling werken aan de competenties empowerment en integraal management;
  3. entrepreneurship: het ontwikkelen van waardeproposities die bestaansrecht hebben, innovatieve businessmodellen en duurzame ondernemingsmodellen.

Eigentijdse executive education helpt professionals deze vormen van ondernemerschap te verwerven. Deelnemers combineren nieuwe kennis met de ervaring, talenten en drijfveren
die ze al bezitten.

De diversiteit in leeftijd, loopbaan en vakgebied in een groep zorgt dat deelnemers ook van elkaar leren; er ontstaan netwerken voor het leven.

Een wereld groter dan onszelf

Oorspronkelijk bestond management uit het efficiënt inrichten van bedrijfsprocessen. Massaproductie was het toverwoord; er werd uitsluitend gestuurd op kwantitatieve indicatoren, winstmaximalisatie in iedere schakel van de keten was het streven: spreadsheetmanagement.

Nu zijn we op weg naar een wereld die groter is dan onszelf. Van ondernemingen wordt verwacht dat zij de intrinsieke wil hebben om waarde bij te creëren voor hun omgeving en de maatschappij. Deze ontwikkeling vraagt om managers die ook oog hebben voor kwalitatieve indicatoren, professionals die duurzame verbindingen kunnen leggen met klanten en leveranciers en de dialoog willen aangaan met een diversiteit aan stakeholders, wereldwijd.

Een nieuw managementparadigma, een uitdaging voor aanbieders van executive education.